اختران فقاهت بررسى زندگى علمى و سياسى گروهى از علماى سده اخير - انصارى قمى، ناصر الدين - الصفحة ١٤٢
خاندان
خانواده ايشان همه اهل دانش و بينش بودند، و نسب به فقيه بزرگ و محدث سترگ، علامه كبير ملا محسن فيض كاشانى (د. ١٠٩١ ه. ق) مىبردند.[١]
پدرش، ميرزا على اكبر فيض، نويسنده، اديب و شاعر قم در دوره ناصرى بود.
وى در ١٢٤٥ ه. ق در تهران زاده شد. پس از مرگ فتحعلى شاه- كه پدر و عمويش به قم آمدند و عمويش، على محمّد قرغى، به توليت مقبره شاه قاجار منصوب شد- به قم آمد. پس از مرگ پدر دانشمندش در ١٢٧٨ ه. ق، توليت مقبره مزبور از سوى ناصر الدين شاه به وى واگذار شد كه تا ١٣٠٥ ه. ق ادامه يافت. وى مشرب عرفان داشت و شعر مىسرود. و از خوشنويسان بنام بود؛ و خط ثلث و رقاع را نيكو مىنوشت؛ به طورى كه نمونههايى از خط زيبايش هم اينك بر كتيبه ورودى سردر صحن عتيق از صحن نو (مورخ ١٢٩٦ ه. ق) و ضريح سيمين حرم مطهر حضرت فاطمه معصومه عليها السّلام (مورخ ١٢٧٤ ه. ق) موجود است. همچنين، مجموعهها و كتابهايى بسيار به خط او و چندين دفتر از سياه مشق ثلث و تعليق وى همچون صحيفه سجاديه، لهوف، بوارق، ترجمه تاريخ قم و چهل حديث قدسى در دست است.
تأليفات او نيز بسيار است كه برخى از آنها عبارتند از:
١. ديوان اشعار.
٢. ترجمه فارسى لهوف سيد بن طاووس.
٣. شرح حال خاندان خود.
٤. رساله در عمل قافيه.
٥. جنگ (چهار دفتر) با مطالب متنوع بسيار از نظم و نثر.
٦. تفصيل حالات، نفوس و املاك دار الايمان قم.
[١]. فيض، انجم فروزان، ص ١٣٨؛ همو، گنجينه آثار قم، ج ١، ص ٣٢٨؛ مقدسزاده، رجال قم، ص ١٥٤.