شرح اصول فقه
(١)
فهرست مطالب
٥ ص
(٢)
پيشگفتار
٧ ص
(٣)
المقصد الرابع مباحث الاصول العملية
٩ ص
(٤)
تمهيد
٩ ص
(٥)
اصالة البراءة
٢٧ ص
(٦)
اصوليان و برائت
٣٠ ص
(٧)
دلايل قرآنى برائت
٣٠ ص
(٨)
دلايل روايى برائت
٣٤ ص
(٩)
اشكالات اين روايات
٤٠ ص
(١٠)
دليل اجماع بر برائت
٤٠ ص
(١١)
دليل عقلى بر برائت
٤١ ص
(١٢)
اخباريان و احتياط
٤٤ ص
(١٣)
آياتى از قرآن
٤٤ ص
(١٤)
دلايل روايى احتياط
٤٧ ص
(١٥)
دليل عقلى اخباريان بر وجوب احتياط
٥٥ ص
(١٦)
تنبيهات اصالة البراءة
٦٠ ص
(١٧)
تنبيه اول آيا اصل برائت اماره ظنيه است يا اصل عملى؟
٦٠ ص
(١٨)
تنبيه دوم رجحان عقلى و حسن شرعى احتياط
٦١ ص
(١٩)
تنبيه سوم اخبار من بلغ(تسامح در ادله سنن)
٦٦ ص
(٢٠)
تنبيه چهارم اصل موضوعى و حكمى
٧١ ص
(٢١)
اينك چند مثال
٧٣ ص
(٢٢)
تنبيه پنجم جريان اصالة البراءة در مورد شك در واجب تخييرى
٧٦ ص
(٢٣)
تنبيه ششم تعارض نصين
٧٩ ص
(٢٤)
تنبيه هفتم شبهه موضوعيه
٧٩ ص
(٢٥)
اصالة التخيير
٨٧ ص
(٢٦)
دليل قول به اباحه ظاهريه
٨٩ ص
(٢٧)
دليل قول به توقف
٩٢ ص
(٢٨)
دليل قول به تخيير
٩٢ ص
(٢٩)
دليل قول به تعيين
٩٣ ص
(٣٠)
1- دفع المفسدة اولى من جلب المصلحة
٩٣ ص
(٣١)
2- استقراء
٩٤ ص
(٣٢)
چند نمونه
٩٤ ص
(٣٣)
3- قانون احتياط
٩٥ ص
(٣٤)
تنبيهات اصالة التخيير
٩٥ ص
(٣٥)
تنبيه اول
٩٥ ص
(٣٦)
تنبيه دوم
٩٦ ص
(٣٧)
اصالة الاحتياط
٩٩ ص
(٣٨)
1- دوران بين المتباينين
١٠٠ ص
(٣٩)
مرحله اول حرمت مخالفت قطعيه
١٠٠ ص
(٤٠)
مرحله دوم موافقت قطعى با علم اجمالى
١٠٥ ص
(٤١)
تنبيهات دوران بين المتبانيين
١٠٨ ص
(٤٢)
تنبيه اول طريقيت و موضوعيت احتياط
١٠٨ ص
(٤٣)
تنبيه دوم ابتلا شرط تنجز احتياط
١١٠ ص
(٤٤)
تنبيه سوم ملاقى مشتبهين
١١٢ ص
(٤٥)
تنبيه چهارم اضطرار
١١٤ ص
(٤٦)
تنبيه پنجم تدريجيات
١١٦ ص
(٤٧)
تنبيه ششم اشتباه مكلف
١١٨ ص
(٤٨)
تنبيه هفتم
١١٩ ص
(٤٩)
تنبيه هشتم شبهات محصوره و غير محصوره
١١٩ ص
(٥٠)
تنبيه نهم شبهه كثير در كثير
١٢٦ ص
(٥١)
2- دوران بين اقل و اكثر
١٢٧ ص
(٥٢)
1- شك در جزئيت
١٢٩ ص
(٥٣)
نظريه شيخ انصارى
١٢٩ ص
(٥٤)
برائت عقلى
١٢٩ ص
(٥٥)
و اما برائت نقلى
١٣٢ ص
(٥٦)
اشكالات اين نظريه
١٣٣ ص
(٥٧)
چند نكته
١٣٦ ص
(٥٨)
توضيح نكته اول
١٣٦ ص
(٥٩)
توضيح نكته دوم
١٣٧ ص
(٦٠)
توضيح نكته سوم
١٣٩ ص
(٦١)
نكته چهارم
١٤١ ص
(٦٢)
2- شك در شرطيت(اجزاء تحليله)
١٤٢ ص
(٦٣)
تنبيهات اقل و اكثر
١٤٤ ص
(٦٤)
تنبيه اول
١٤٤ ص
(٦٥)
مبحث اول ترك الجزء أو الشرط عمدا
١٤٦ ص
(٦٦)
مبحث دوم نقصان الجزء أو الشرط سهوا
١٤٦ ص
(٦٧)
مبحث سوم و چهارم زيادة الجزء أو الشرط عمدا و سهوا
١٥١ ص
(٦٨)
تنبيه دوم
١٥٣ ص
(٦٩)
تنبيه سوم
١٥٩ ص
(٧٠)
اصالة الاستصحاب
١٦١ ص
(٧١)
1- تعريف استصحاب
١٦١ ص
(٧٢)
معناى لغوى استصحاب
١٦٢ ص
(٧٣)
معناى اصطلاحى استصحاب
١٦٣ ص
(٧٤)
2- مقومات استصحاب
١٦٧ ص
(٧٥)
3- معناى حجيت استصحاب
١٧٤ ص
(٧٦)
دو تبصره
١٧٧ ص
(٧٧)
4- استصحاب اماره است يا اصل
١٧٩ ص
(٧٨)
5- اقوال در باب استصحاب
١٨١ ص
(٧٩)
6- أدلة الاستصحاب
١٨٨ ص
(٨٠)
دليل اول بناى عقلاييه
١٨٨ ص
(٨١)
دليل دوم حكم عقل
١٩٥ ص
(٨٢)
دليل سوم اجماع
١٩٨ ص
(٨٣)
دليل چهارم اخبار استصحاب
٢٠٠ ص
(٨٤)
حديث اول صحيحه اولى زراره
٢٠١ ص
(٨٥)
حديث دوم صحيحه ثانيه زراره
٢١١ ص
(٨٦)
3- حديث سوم صحيحه ثالثه زراره
٢١٦ ص
(٨٧)
حديث چهارم روايت محمد بن مسلم
٢٢١ ص
(٨٨)
حديث پنجم مكاتبه على بن محمد قاسانى
٢٢٢ ص
(٨٩)
مدى دلالة الاخبار
٢٢٤ ص
(٩٠)
تفصيل ما بين شبهه حكميه و موضوعيه
٢٢٥ ص
(٩١)
تفصيل ميان شك در مقتضى و رافع
٢٢٦ ص
(٩٢)
عقيده مصنف در باب دلالت اخبار
٢٣٢ ص
(٩٣)
تنبيهات استصحاب
٢٣٧ ص
(٩٤)
تنبيه اول اقسام استصحاب كلى
٢٣٧ ص
(٩٥)
دو نكته
٢٤٣ ص
(٩٦)
تنبيه دوم شبهه عبائيه يا استصحاب فرد مردد
٢٤٥ ص
(٩٧)
تنبيه سوم امور تدريجيه
٢٤٨ ص
(٩٨)
دو نكته
٢٥٠ ص
(٩٩)
تنبيه چهارم زمانيات
٢٥١ ص
(١٠٠)
تنبيه پنجم استصحاب استقبالى
٢٥٣ ص
(١٠١)
تنبيه ششم استصحاب تعليقى
٢٥٥ ص
(١٠٢)
تنبيه هفتم استصحاب عدم نسخ
٢٥٨ ص
(١٠٣)
تنبيه هشتم اصل مثبت
٢٦١ ص
(١٠٤)
تنبيه نهم تقدم و تأخر حدوث يا ارتفاع
٢٦٣ ص
(١٠٥)
صور چهارگانه مجهولالتاريخها
٢٦٦ ص
(١٠٦)
تنبيه دهم استصحاب در امور اعتقادى
٢٧٠ ص
(١٠٧)
تنبيه يازدهم آيا مبحث حجيت استصحاب از مباحث اصوليه است يا فقهيه؟
٢٧١ ص
(١٠٨)
تنبيه دوازدهم بنا بر حجيت استصحاب از باب ظن، ظن نوعى ملاك است يا ظن شخصى؟
٢٧٢ ص
(١٠٩)
خاتمه مبحث استصحاب
٢٧٣ ص
(١١٠)
امر اول شمول قانون مقتضى و مانع
٢٧٣ ص
(١١١)
امر دوم شمول شك سارى
٢٧٤ ص
(١١٢)
امر سوم موضوعيت و طريقيت در يقين سابق
٢٧٥ ص
(١١٣)
امر چهارم تعارض استصحاب با امارات
٢٧٦ ص
(١١٤)
امر پنجم تعارض استصحاب با ساير اصول عمليه
٢٧٧ ص
(١١٥)
امر ششم تعارض دو استصحاب
٢٧٧ ص
(١١٦)
امر هفتم تعارض با قواعد فقهيه
٢٨٠ ص
 
٣ ص
٤ ص
٥ ص
٦ ص
٧ ص
٨ ص
٩ ص
١٠ ص
١١ ص
١٢ ص
١٣ ص
١٤ ص
١٥ ص
١٦ ص
١٧ ص
١٨ ص
١٩ ص
٢٠ ص
٢١ ص
٢٢ ص
٢٣ ص
٢٤ ص
٢٥ ص
٢٦ ص
٢٧ ص
٢٨ ص
٢٩ ص
٣٠ ص
٣١ ص
٣٢ ص
٣٣ ص
٣٤ ص
٣٥ ص
٣٦ ص
٣٧ ص
٣٨ ص
٣٩ ص
٤٠ ص
٤١ ص
٤٢ ص
٤٣ ص
٤٤ ص
٤٥ ص
٤٦ ص
٤٧ ص
٤٨ ص
٤٩ ص
٥٠ ص
٥١ ص
٥٢ ص
٥٣ ص
٥٤ ص
٥٥ ص
٥٦ ص
٥٧ ص
٥٨ ص
٥٩ ص
٦٠ ص
٦١ ص
٦٢ ص
٦٣ ص
٦٤ ص
٦٥ ص
٦٦ ص
٦٧ ص
٦٨ ص
٦٩ ص
٧٠ ص
٧١ ص
٧٢ ص
٧٣ ص
٧٤ ص
٧٥ ص
٧٦ ص
٧٧ ص
٧٨ ص
٧٩ ص
٨٠ ص
٨١ ص
٨٢ ص
٨٣ ص
٨٤ ص
٨٥ ص
٨٦ ص
٨٧ ص
٨٨ ص
٨٩ ص
٩٠ ص
٩١ ص
٩٢ ص
٩٣ ص
٩٤ ص
٩٥ ص
٩٦ ص
٩٧ ص
٩٨ ص
٩٩ ص
١٠٠ ص
١٠١ ص
١٠٢ ص
١٠٣ ص
١٠٤ ص
١٠٥ ص
١٠٦ ص
١٠٧ ص
١٠٨ ص
١٠٩ ص
١١٠ ص
١١١ ص
١١٢ ص
١١٣ ص
١١٤ ص
١١٥ ص
١١٦ ص
١١٧ ص
١١٨ ص
١١٩ ص
١٢٠ ص
١٢١ ص
١٢٢ ص
١٢٣ ص
١٢٤ ص
١٢٥ ص
١٢٦ ص
١٢٧ ص
١٢٨ ص
١٢٩ ص
١٣٠ ص
١٣١ ص
١٣٢ ص
١٣٣ ص
١٣٤ ص
١٣٥ ص
١٣٦ ص
١٣٧ ص
١٣٨ ص
١٣٩ ص
١٤٠ ص
١٤١ ص
١٤٢ ص
١٤٣ ص
١٤٤ ص
١٤٥ ص
١٤٦ ص
١٤٧ ص
١٤٨ ص
١٤٩ ص
١٥٠ ص
١٥١ ص
١٥٢ ص
١٥٣ ص
١٥٤ ص
١٥٥ ص
١٥٦ ص
١٥٧ ص
١٥٨ ص
١٥٩ ص
١٦٠ ص
١٦١ ص
١٦٢ ص
١٦٣ ص
١٦٤ ص
١٦٥ ص
١٦٦ ص
١٦٧ ص
١٦٨ ص
١٦٩ ص
١٧٠ ص
١٧١ ص
١٧٢ ص
١٧٣ ص
١٧٤ ص
١٧٥ ص
١٧٦ ص
١٧٧ ص
١٧٨ ص
١٧٩ ص
١٨٠ ص
١٨١ ص
١٨٢ ص
١٨٣ ص
١٨٤ ص
١٨٥ ص
١٨٦ ص
١٨٧ ص
١٨٨ ص
١٨٩ ص
١٩٠ ص
١٩١ ص
١٩٢ ص
١٩٣ ص
١٩٤ ص
١٩٥ ص
١٩٦ ص
١٩٧ ص
١٩٨ ص
١٩٩ ص
٢٠٠ ص
٢٠١ ص
٢٠٢ ص
٢٠٣ ص
٢٠٤ ص
٢٠٥ ص
٢٠٦ ص
٢٠٧ ص
٢٠٨ ص
٢٠٩ ص
٢١٠ ص
٢١١ ص
٢١٢ ص
٢١٣ ص
٢١٤ ص
٢١٥ ص
٢١٦ ص
٢١٧ ص
٢١٨ ص
٢١٩ ص
٢٢٠ ص
٢٢١ ص
٢٢٢ ص
٢٢٣ ص
٢٢٤ ص
٢٢٥ ص
٢٢٦ ص
٢٢٧ ص
٢٢٨ ص
٢٢٩ ص
٢٣٠ ص
٢٣١ ص
٢٣٢ ص
٢٣٣ ص
٢٣٤ ص
٢٣٥ ص
٢٣٦ ص
٢٣٧ ص
٢٣٨ ص
٢٣٩ ص
٢٤٠ ص
٢٤١ ص
٢٤٢ ص
٢٤٣ ص
٢٤٤ ص
٢٤٥ ص
٢٤٦ ص
٢٤٧ ص
٢٤٨ ص
٢٤٩ ص
٢٥٠ ص
٢٥١ ص
٢٥٢ ص
٢٥٣ ص
٢٥٤ ص
٢٥٥ ص
٢٥٦ ص
٢٥٧ ص
٢٥٨ ص
٢٥٩ ص
٢٦٠ ص
٢٦١ ص
٢٦٢ ص
٢٦٣ ص
٢٦٤ ص
٢٦٥ ص
٢٦٦ ص
٢٦٧ ص
٢٦٨ ص
٢٦٩ ص
٢٧٠ ص
٢٧١ ص
٢٧٢ ص
٢٧٣ ص
٢٧٤ ص
٢٧٥ ص
٢٧٦ ص
٢٧٧ ص
٢٧٨ ص
٢٧٩ ص
٢٨٠ ص

شرح اصول فقه - محمدى، على - الصفحة ١٥٦ - تنبيه دوم

رجل اكل عامه يا رسول اللّه صلّى اللّه عليه و آله و سلم! فسكت صلّى اللّه عليه و آله و سلم، حتى قالها ثلاثا. فقال صلّى اللّه عليه و آله و سلم:

لو قلت نعم لوجب و لما استطعتم. ثم قال صلّى اللّه عليه و آله و سلم: ذرونى ما تركتكم، فانّما هلك من كان قبلكم بكثرة سؤالهم و اختلافهم على انبيائهم. فاذا امرتكم بشى‌ء فأتوا منه ما استطعتم و اذا نهيتكم عن شى‌ء فدعوه.

٢. مرسله عوالى اللآلى از امير المؤمنين:

«الميسور لا يسقط بالمعسور».

٣. مرسله غوالى از امير المؤمنين:

«ما لا يدرك كلّه لا يترك كلّه».

در رابطه با اين سه حديث يك بحث سندى داريم و يك بحث دلالى:

اما سندى: كاملا پيداست كه سندها ضعيف است اما نبوى كه راوى آن فقط ابو هريره است و عندنا لا اعتباريه و اما علويان هم كه ارسال دارند و از كتاب غوالى نقل شده كه در مجلد سوم درباره اين كتاب و صاحب آن بحث شد، ولى به قول شيخ انصارى كه مى‌گويد:

و ضعف اسنادها مجبور باشتهار التمسّك بها بين الاصحاب ...[١]

پس مسئله مبنايى مى‌شود كه آيا شهرت فتواييه ضعف سند را جبران مى‌كند يا خير؟

و اما دلالى، حديث اول. احتمالات: در اين حديث شريف چهار احتمال وجود دارد و اذا جاء الاحتمال بطل الاستدلال:

«من» به‌معناى «با» باشد و كلمه «ما»، مصدريه زمانيه باشد و معناى حديث اين باشد كه: «اذا امرتكم بشى‌ء فأتوا به دوام استطاعتكم» كه ضمير «به»، به خود شى‌ء برمى‌گردد؛ يعنى خود آن شى‌ء را بياورند و ظهورى در اتيان به بعض آن شى‌ء ندارد.

طبق اين احتمال حديث به درد ما نحن فيه نمى‌خورد، ولى اشكال اين احتمال آن است كه «من» به‌معناى باء تعديه آمده باشد آن‌هم بدون قرينه مقبول نيست.

٢. «من» بيانيه باشد: فأتوا منه اى فأتوه دوام استطاعتكم، كه وجود «من»


[١]. رسائل، ص ٢٩٤.