شرح اصول فقه - محمدى، على - الصفحة ٩ - تمهيد

المقصد الرابع مباحث الاصول العملية

تمهيد

چهارمين مقصد از مقاصد چهارگانه كتاب قيّم اصول فقه، مباحث اصول عمليه است.

اصول عمليه عبارت‌اند از سلسله دستورالعمل‌هايى عقلى و شرعى كه در هنگامه جهل و حيرت در احكام واقعى، از سوى شارع و عقل، تشريع و اعتبار مى‌گردند.

غرض از اين قواعد و وظايف ظاهرى بيرون كشيدن مكلّف از حيرت و سرگردانى در مقام عمل است و موقعى كه مكلف به تمام معنا از رسيدن به حكم واقعى مأيوس مى‌گردد، از اين اصول بهره مى‌گيرد.

توضيح مطلب: به صورت يك قانون جهان‌شمول، هر انسانى در هر نقطه‌اى از كره زمين هنگامى كه به يك مكتب و مسلكى مادّى يا الهى- علمى يا فلسفى گرايش پيدا مى‌كند، پيشاپيش به‌طور مجمل و سربسته مى‌داند كه آن مكتب يك سرى تكاليف و برنامه‌هايى را بر دوش او خواهد گذاشت، و در آن مسلك يك سلسله بايدها و نبايدهايى وجود دارد كه اين شخص به آن بايدها و نبايدها بايد ملتزم شود؛ بايدها را بايد انجام دهد و از نبايدها بايد اجتناب كند. روى همين اصل كلى، هر انسان مسلمانى از روزى كه با اراده و اختيار دين مبين اسلام را اختيار مى‌كند و متديّن به اين آيين آسمانى مى‌گردد، قبل از مراجعه به كتاب و سنت علم اجمالى دارد كه خداوند يك سلسله واجبات و محرماتى را بر دوش او و ساير مكلفين گذارده و از آنان امتثال اين‌