شرح اصول فقه - محمدى، على - الصفحة ٢١٥ - حديث دوم صحيحه ثانيه زراره

سپس در پايان بيان همين حديث نسبت به فقره اولى فرموده است:

لكنّ تفريع عدم نقض اليقين على احتمال تأخّر الوقوع يأبى عن حمل اللّام على النّجس فافهم.[١]

بنابراين اظهريت تنها در رابطه با فراز اول است و وجه اظهريت يكى از اين دو جهت است:

١. حاج آقا رضا همدانى (در حاشيه شماره ٧ ص ٣٣٠ رسائل) فرموده است:

وجه اظهريّته صراحة القضيّة فى كونها علّة فى هذه الصّحيحة دون سابقتها و احتمال ارادة الجنس فى مقام التّعليل اقوى من العهد فهو اظهر.

٢. استاد محترم آقاى اعتمادى فرموده است:

اذ قدمة فى الصّحيحة الاولى احتمال كون قوله عليه السّلام و لا ينقض اليقين جزاء القول و ان لم يستيقن انّه قد نام و كون قوله فانه على يقين الى آخره توطئه للجزاء و ح كون اللّام للعهد و مختصّ القاعدة بباب الوضوء و هذا الاحتمال مفقود هنا لعدم تقدّم شرطه حتّى يحتمل كون قوله و ليس الى آخره جزاء.[٢]

فراز سوم: جمله وسطى حديث و آن اينكه زراره پرسيد: مى‌دانم به لباسم خونى اصابت كرده، ولى اينكه به كدام ناحيه و قسمت اصابت كرده نمى‌دانم چه كنم؟

حضرت فرمود: تمام آن جانبى را كه مى‌دانى خون رسيده بشوى، حتى تكون على يقين من طهارتك.

كيفيت استدلال به اين فراز: سائل علم به نجاست دارد حال قسمتى از يك ناحيه را اگر بشويد يقين به طهارت پيدا نمى‌كند امام عليه السّلام فرمود: تمام اين ناحيه را بشوى تا زمانى كه يقين كنى به طهارت كه غايت نجاست را حصول اليقين بالطهارة ذكر كرده حال علم به نجاست جلوتر است و سپس غايتى براى حصول طهارت ذكر شده كه يقين به طهارت باشد مفهومش اين است كه مادامى‌كه يقين به طهارت پيدا نشده اين لباس محكوم به نجاست است به خاطر اينكه جلوتر يقين به نجاست داشتن و اين يقين به‌

[١]. همان، ص ٣٢١

[٢]. شرح رسائل ج ٥ و ٦، ص ٣٨.