الف.گروهى معتقدند كه راه علم نسبت به احكام فرعيه در جميع ازمنه چه در دوران حضور معصوم و چه در دوران غيبت به روى ما باز است و از طريق ظواهر قطعيه قرآن و نيز اخبار متواتره و يا خبرهاى واحد همراه با قرائن قطعيه مى‌توان قطع به حكم شرعى پيدا كرد،اين دسته انفتاحيون حقيقى هستند و پيروان اين نظريه جناب سيد مرتضى و برخى از قدماى شيعه بودند كه به عصر معصومين نزديك بودند و راه علم به احكام به روى آنان باز بود به فرمودۀ صاحب المعالم(در ص ١٩٦:

«و قد اورد السيد على نفسه فى بعض كلامه سؤالا هذا لفظه:"فان قيل اذا سددتم طريق العمل بالاخبار فعلى اى شىء تعولون فى الفقه كله؟"و اجاب بما حاصله:"ان معظم الفقه يعلم بالضرورة من مذاهب ائمتنا عليهم السّلام فيه بالاخبار المتواترة و ما لم يتحقق فيه ذلك و لعله الاقل يعول فيه على اجماع الامامية"».سپس صاحب معالم مى‌گويد:«و لا ريب ان ما ادعاه من علم معظم الفقه بالضرورة و باجماع الإمامية امر ممتنع فى هذا الزمان و اشباهه فالتكليف فيها بتحصيل العلم غير جايز و الاكتفاء بالظن فيما يتعذر فيه العلم مما لا شك فيه».

ب.گروه ديگر عقيده دارند كه راه علم به احكام شرعيه نسبت به معظم احكام شرعيه به روى ما مسدود است،ولى راه علمى،يعنى ظنون خاصه به روى ما باز است و ما مى‌توانيم به وسيلۀ امارات ظنيه‌اى كه دليل قاطع بر حجيت آنها داريم از قبيل خبر ثقه و اجماع منقول و...احكام شرعيه را تحصيل كنيم،اين دسته انفتاحيون حكمى هستند و پيروان اين نظريه مشهور علماى شيعه هستند و الآن نيز در بازار علم اصول همين عقيده رايج و حاكم است.

ج.گروه سومى از اصوليين مدعى شده‌اند كه در دوران غيبت راه علم راه علمى نسبت به احكام شرعيه به روى ما مسدود است و ناچاريم در موارد مشكوكه از دليل انسداد استفاده كنيم و نتيجۀ دليل انسداد حجيت مطلق ظنون است؛يعنى هر گمانى از هر راهى كه حاصل شود خواه از طريق ظواهر قرآن و يا از طريق خبر واحد ثقه و يا از راه‌هاى ديگر به استثناى طرق باطله كالقياس،اين عده را انسداديون حقيقى گويند و