شرح اصول فقه - محمدى، على - الصفحة ٢٥٩ - ه حجيت ظواهر كتاب
ب.برخى ديگر از ظواهر است و ظواهر نيز همه مساوى نيستند برخى از ظواهر براى همهكس قابل درك است،ولى برخى از ظواهر نياز به تأمل و دقت دارد و چهبسا يك آيۀ شريفه باشد كه داراى دو ظهور باشد اما يكى قابل درك براى عموم و ديگرى نيازمند به تأمل و قرينه باشد كه اكثريت نمىتوانند بدان نايل گردند.فى المثل آيه شريفه مىفرمايد: إِنّٰا أَعْطَيْنٰاكَ الْكَوْثَرَ. اين آيه داراى دو ظهور است:
١.ظهور دارد در اينكه خداوند به پيامبرش انعام نموده و به او كوثر را اعطا فرموده اين معنا براى همه قابل درك است.
٢.اما مراد از كوثر چيست؟اين براى همه قابل درك نيست و لذا اختلاف شده كه مراد از كوثر چيست؟برخى گفتهاند مراد،نبوت و قرآن است.بعضى گفتهاند:مراد، نهرى است در بهشت.بعضى ديگر گفتهاند مراد صديقه طاهره عليها السّلام است و اقوال ديگرى هم مفسرين آوردهاند تا آنجا كه به قول علامه طباطبايى حدود ٢٦ قول ارائه شده و لكن به گفته مرحوم مظفر،اگر كسى در خود سوره دقيق شود مىتواند بيابد كه مراد از كوثر چيست؟در خود سوره قرينۀ بر مراد موجود است و آن قرينه آيۀ سوم سوره كوثر است كه مىفرمايد: إِنَّ شٰانِئَكَ هُوَ الْأَبْتَرُ؛ ما به تو كوثر داديم پس تو ابتر نيستى،اين دشمن تو است كه ابتر است.
سؤال:چگونه اين آيه قرينه مىشود؟
جواب:ابتر به معناى كسى است كه دنباله ندارد،يعنى نسل و ذريۀ او منقطع شده است.حال به قرينه مقابله مىفهميم كه مراد از كوثر كثرت نسل و ذريه است و از طرفى خود كلمه كوثر هم كه بر وزن فوعل است و دلالت بر مبالغه دارد آبى از اين حمل نيست كوثر،يعنى مبالغه در كثرت آنگاه معناى آيه مىشود إِنّٰا أَعْطَيْنٰاكَ الكثير من الذّرّية و النسل ملاحظه مىكنيد كه اين ظهور با تأمل و قرينه به دست آمد.حال مىتوان تفسير كرد كوثر را به فاطمه عليها السّلام،يعنى بگوييم مصداق كامل كوثر زهراست چون نسل كثير رسول اللّه صلّى اللّه عليه و آله و سلّم فقط از طريق فاطمه عليها السّلام بوده،البته اين تفسير است نه اينكه كوثر نامى از نامهاى فاطمه باشد نظير فاطمه،زهرا،صديقه،طاهره،و...،بلكه زهرا عليها السّلام مصداقى از مصاديق كوثر است و مصداق اكمل و اتم آن است.