تفسير منهج الصادقين فى الزام المخالفين - كاشانى، ملا فتح الله - الصفحة ٧٧ - سوره الزمر(٣٩) آيات ١ تا ٩
ميآفريند و بعد از آن گوشت را بر او ميپوشاند پس تسويه آن ميكند، و ابن زيد بر آنست كه اين ترتيب خلق در ظهر آدم بوده و باى حال به ترتيب و تدريج تسويه آن نموده فِي ظُلُماتٍ ثَلاثٍ در سه تاريكى كه آن ظلمت مشيت و ظلمت رحم و ظلمت بطن است و اين قول مرويست از امام محمّد باقر عليه السّلام و بعضى گفتهاند كه مراد ظلمت صلب است و رحم و بطن ذلِكُمُ آنكه خلق اين اشياء كرده و ميكند اللَّهُ رَبُّكُمْ خدائيست كه آفريدگار و پروردگار شما است لَهُ الْمُلْكُ مر او راست پادشاهى مطلق بر جميع مخلوقات كه فنا و زوال باو متسرى نشود لا إِلهَ إِلَّا هُوَ نيست معبودى بحق الا او فَأَنَّى تُصْرَفُونَ پس كجا برگردانيده ميشويد از راه حق كه توحيد است و ميل مينمائيد باشراك با وجود اين دلايل ساطعه و حجج لامعه:
٧- إِنْ تَكْفُرُوا اگر كافر شويد اى اهل مكه يا كفران نعمت او بكنيد و بشكر آن قيام ننمائيد فَإِنَّ اللَّهَ غَنِيٌ پس بدرستى كه خداى تعالى بىنياز است عَنْكُمْ از ايمان يا شكر گزارى شما پس كفر و كفران شما ضررى باو نميرساند بلكه عاقبت جزاى آن بشما راجع خواهد شد وَ لا يَرْضى و نمىپسندد لِعِبادِهِ الْكُفْرَ مر بندگان خود را كفر و كفران را و امر بآن نمىنمايد زيرا كه آن منشأ ضرر ميشود و او سبحانه بجهت رحمت واسعه خود و استقباح مضرت اراده ضرر عباد نميكند اين آيه اوضح ادله است بر آنكه او سبحانه مريد كفر عباد نيست زيرا كه مريد كفر فرع رضاى آنست و آيه دالست بر عدم رضا پس مريد كفر نباشد وَ إِنْ تَشْكُرُوا و اگر سپاس دارى كنيد بر نعمت ايمان و غير آن يَرْضَهُ لَكُمْ به پسندد آن را از براى شما نه از براى خود زيرا كه شكرگزارى سبب مزيد نعمت دنيوى و موجب زيادتى درجه اخرويه است پس مآل شكر بشما راجع خواهد شد نه باو چه حق سبحانه غنى مطلق است پس اينكه مريد طاعت است براى صلاح بندگانست و اينكه كاره معصيت است بجهت رفع مضرت از نفس ايشان وَ لا تَزِرُ و برندارد وازِرَةٌ نفسى كه بردارنده بار گران خود است وِزْرَ أُخْرى بار گران نفس ديگر را يعنى حق سبحانه بگناه زيد عمر را مؤاخذه ننمايد چه آن عدول است از عدالت پس هر كس بردارنده وزر خود است و مؤاخذ بگناه خود ثُمَّ إِلى رَبِّكُمْ پس بسوى پروردگار شما است مَرْجِعُكُمْ جاى بازگشت شما يعنى مرجع فعل نيك و بد شما بسوى او است فَيُنَبِّئُكُمْ پس خبر خواهد داد شما را بِما كُنْتُمْ تَعْمَلُونَ بآنچه بوديد كه در دنيا عمل مىكرديد و بر وفق آن مجازات خواهد داد و هيچ چيز از او پوشيده و پنهان نخواهد شد زيرا كه:
إِنَّهُ عَلِيمٌ بدرستى كه او دانا است بِذاتِ الصُّدُورِ بآنچه در سينهها است