تفسير منهج الصادقين فى الزام المخالفين - كاشانى، ملا فتح الله - الصفحة ٣٦٥ - سوره الفتح(٤٨) آيات ١ تا ٩
صادر ميشود، و از جمله حكم او است كه انزال سكينه نمود بقلوب اهل ايمان بوسيله صلح حديبيه و وعده فتح مكه و غير آن.
٥- لِيُدْخِلَ الْمُؤْمِنِينَ وَ الْمُؤْمِناتِ تا درآرد مردان مؤمن و زنان مؤمنه را بجهت رسوخ عقيده و معرفت اين نعمت و شكرگزارى بر آن جَنَّاتٍ ببوستانهاى مملو از اشجار تَجْرِي مِنْ تَحْتِهَا الْأَنْهارُ كه مىرود در زير آن اشجار، يا از زير منازل آن جوىهاى آب خالِدِينَ فِيها در حالتى كه جاويدان باشند در آن وَ يُكَفِّرَ عَنْهُمْ و براى آنكه بپوشد از ايشان سَيِّئاتِهِمْ بديهاى ايشان را و بر آن عتاب و عقاب نفرمايد وَ كانَ ذلِكَ و هست اين ادخال و تكفير عِنْدَ اللَّهِ نزد خداى فَوْزاً عَظِيماً رستگارى بزرگ و ظفري جليل القدر مر بندگان او را زيرا كه هيچ فوزى زياده از اين نيست كه ايشان را از معاصى پاك و پاكيزه سازد و بروضه رضوان در آورد، و بدانكه بعضى از اهل تفسير لام لِيُدْخِلَ را متعلق ميدارند بتدبيرى كه از منطوق لِلَّهِ جُنُودُ السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ مفهوم ميگردد و معنى آن را باين تنزيل مينمايند كه خداى مدبر امر جنود آسمان و زمين است پس از روى حكمت يك بار بعضى را بر بعضى غالب ميگرداند و بار ديگر در ميان ايشان ايقاع مصالحه مينمايد و اين تدبير بسبب آنست تا مؤمنان بنصرت و مصالحه معرفت پيدا كنند و بشكرگذارى آن اشتغال نمايند و بجهت آن او سبحانه ايشان را در بهشت جاودانى درآورد و تكفير سيئات ايشان نمايد، و نزد بعضى ديگر متعلق است بقوله لِيَزْدادُوا يعنى مؤمنان بجهت سكينه زياده كنند ايمان را تا بسبب آن زيادتى خداى ايشان را در بهشت داخل سازد و گناهان ايشان را بيامرزد، و نزد اكثر متعلق است بقوله إِنَّا فَتَحْنا لَكَ فَتْحاً مُبِيناً هم چنان كه لام لِيَغْفِرَ لَكَ اللَّهُ متعلق است بآن و تقدير كلام اينكه انا فتحنا لك ليغفر لك اللَّه. انا فتحنا لك ليدخل المؤمنين و المؤمنات و عدم ادخال حرف عطف بر آن بجهت اعلام مردمانست باين تفصيل، و مؤيد قول اخير است اينكه قتاده از انس روايت كرده كه رسول صلى اللَّه عليه و آله و سلّم در حين مراجعت از حديبيه بجهت مصدود شدن او از دخول مكه غمناك شد و چون آيه إِنَّا فَتَحْنا لَكَ فَتْحاً مُبِيناً لِيَغْفِرَ لَكَ اللَّهُ بر او نازل گشت خوشحال شد و فرمود كه اين آيه نزد من دوستتر است از هر چه در دنيا است و اصحاب گفتند يا رسول اللَّه اين نصيب تو است نصيب ما چه چيز است حق سبحانه وعده فتح مكه داد تا مؤمنان بشكر آن اقدام نمايند و بوسيله آن او سبحانه ايشان را در بهشت خود درآورد و از ذنوب ايشان درگذرد.
٦- وَ يُعَذِّبَ الْمُنافِقِينَ وَ الْمُنافِقاتِ و عذاب كند مردان و زنان منافق را از اهل مدينه وَ الْمُشْرِكِينَ وَ الْمُشْرِكاتِ و ذكور و اناث مشرك را از اهل مكه الظَّانِّينَ بِاللَّهِ