اين سوره را سورة المصابيح خوانند، و حم فصلت نيز خوانند و نزول آن در مكه بوده، و آيات آن پنجاه و چهار است بعدد كوفى، و پنجاه و سه حجازى، و پنجاه و دو بصرى و شامى، اختلاف آن در دو آيه است‌ حم‌ كوفى‌ عادٍ وَ ثَمُودَ حجازى و كوفى.

از ابى بن كعب مرويست كه حضرت رسول صلى اللَّه عليه و آله و سلم فرمود كه هر كه يك بار سوره حم سجده را تلاوت نمايد بهر حرفى از آن ده حسنه در نامه اعمال او ثبت نمايند، و ذريح محاربى از امام جعفر صادق عليه السّلام روايت كند كه هر كه اين سوره را تلاوت كند روز قيامت نور او مقدار مد بصر باشد و در آن روز فرحان و شادان بود و در دنيا محمود و مغبوط باشد بر وجهى كه همه مردمان بر احوال او رشك برند و از خداى تعالى تمناى آن كنند.

و بدانكه حق سبحانه اختتام سوره مؤمن بذكر منكران آيات نمود و افتتاح اين سوره نيز بمثل آن كرده فرمود كه:

بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ حم ١- تَنْزِيلٌ مِنَ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ ٢- برخى از اقوال علما در تفسير اين دو حرف در سوره مؤمن تحرير يافت و وجه اشتراك آن در افتتاح اين سور سبعه مشاكله آنها است بامور مختصه كه در سوره ديگر نيست و آن استفتاح آن سور است بصفت كتاب و تشاكل كلام در نظم و معنى و تقارب آن در طول و قصر، و ببايد دانست كه‌ حم‌ اگر اسم سوره است پس تنزيل خبر اوست و معنى آنست كه اين سوره فرو فرستاده شده از جانب خداى بخشنده بجميع مردمان مهربان بمؤمنان و اگر از براى تعديد حروفست پس‌ تَنْزِيلٌ‌ كه مصدر است بمعنى مفعول خبر مبتداى محذوفست. يعنى قرآن منزل گشته از جانب خدايى كه متصف بايندو صفت است و در تخصيص اضافه‌ تَنْزِيلٌ‌ بايندو صفت دلالتست بر آنكه قرآن مناط مصالح دينيه و دنيويه است، و ميتواند بود كه تنزيل مبتدا باشد و مصحح ابتدائيت آن باشد تخصيص آن بصفت و خبر آن قوله:

٣- كِتابٌ‌ يعنى فرو فرستاد كه از جانب خدايى است كه رحمن و رحيم است كتابيست كه‌ فُصِّلَتْ آياتُهُ‌ تفصيل داده شده آيتهاى آن در معانى مختلفه از احكام و امثال و مواعظ و امر و نهى و ترغيب و ترهيب و وعد و وعيد و حلال و حرام و حق و باطل، و يا آنكه تفصيل آيات باعتبار نظم و فصول آن باشد بر احسن نظام و اوضح بيان و بنا بر دو قول اول‌ كِتابٌ‌ بدل‌ تَنْزِيلٌ‌