تفسير منهج الصادقين فى الزام المخالفين - كاشانى، ملا فتح الله - الصفحة ١٥٣ - سوره غافر(٤٠) آيات ٥٠ تا ٥٩
٤٩- وَ قالَ الَّذِينَ فِي النَّارِ و گويند آنان كه در دوزخ باشند از متبوع و تابع بعد از نوميدى از دفع عذاب از يكديگر لِخَزَنَةِ جَهَنَّمَ مر خازنان جهنم را يعنى ملايكه كه موكل ايشان باشند كه از براى ما ادْعُوا رَبَّكُمْ بخوانيد پروردگار خود را و از او درخواه كنيد يُخَفِّفْ عَنَّا تا سبك گرداند از ما يَوْماً بمقدار روزى از روزهاى دنيا مِنَ الْعَذابِ از عذاب چيزى را تا فى الجمله استراحت كنيم وضع مظهر در موضع مضمر كه لخزنتها است بجهت تهويل و تخويف است يا بجهت بيان آنكه درك جهنم محل ايشان باشد كه ابعد دركات دوزخ است، و اين التماس تخويف عذاب بجهت شدت جزع و عدم طاقت ايشان باشد بر آن عذاب نه اينكه اميد تخفيفى داشته باشند از آن زيرا كه بعلم ضرورى خواهند دانست كه عقاب ايشان را تخفيفى و انقطاعى نخواهد بود
و چون خزنه جهنم كلام ايشان را استماع نمايند:
٥٠- قالُوا گويند ايشان بر وجه توبيخ ايشان بر تعطيل اسباب استجابت دعا و الزام حجت أَ وَ لَمْ تَكُ تَأْتِيكُمْ آيا نبود در دنيا كه آمدند بشما رُسُلُكُمْ پيغمبران فرستاده شده بشما بِالْبَيِّناتِ بحجتهاى روشن و دليلهاى هويدا بر ثبوت توحيد قالُوا بَلى گويند آرى آمدند بما و اظهار دعوت كردند و معجزات بينه نمودند لكن ما تكذيب ايشان كرديم و اطاعت ايشان ننموديم قالُوا گويند خازنان از روى اقناط ايشان از اجابت دعا فَادْعُوا پس بخوانيد خداى را و از او تخفيف عذاب كنيد كه ما مرخص نيستيم كه از براى شما دعا كنيم پس اهل جهنم اگر چه دانسته باشند كه دعاى ايشان منتج تخفيف عذاب نيست اما بجهت عدم طاقت بر آتش فرياد و زارى كنند وَ ما دُعاءُ الْكافِرِينَ و نيست دعاى ناگرويدگان كه اهل جهنماند إِلَّا فِي ضَلالٍ مگر در ضياع و بطلان و عدم اجابت آن، اين كلام يا مقول قول خزنه است يا كلام او سبحانه، بعد از آن اخبار ميفرمايد از نصرت دادن رسولان و مؤمنان بر كافران و ميگويد كه:
٥١- إِنَّا لَنَنْصُرُ بدرستى كه ما يارى ميدهيم بوجوه متعدده رُسُلَنا پيغمبران خود را وَ الَّذِينَ آمَنُوا و آنان كه گرويدهاند فِي الْحَياةِ الدُّنْيا در زندگانى دنيا و آن بحجج بينه است و بغالب شدن در محاربه بحسب مقتضاى حكمت و مصلحت و بالطاف و تاييد و تقويت قلب و باهلاك عدو ايشان يا بانتقام كشيدن از قتله ايشان هم چنان كه بقتل يحيى عليه السّلام هفتاد هزار كس كشته گشتند، حاصل كه ايشان را در دنيا بيكى از اين وجوه نصرت مىدهيم وَ يَوْمَ يَقُومُ الْأَشْهادُ و يارى خواهيم كرد ايشان را در روزى كه قائم شوند گواهان يعنى روز قيامت كه اقامت شهادت كنند بر بطلان كافران و از براى حقيت اهل ايمان، و آنها انبياء باشند