تفسير منهج الصادقين فى الزام المخالفين - كاشانى، ملا فتح الله - الصفحة ٧٨ - سوره الزمر(٣٩) آيات ١ تا ٩
از اسرار مخفيه پس چگونه اعمال شما از او پوشيده شود، آوردهاند كه عتبة بن ربيعه يا ابو حذيفة ابن مغيره ببليهاى گرفتار شده بجانب حضرت احديت انابت كرده ترك عبادت اصنام نمود چون بليت بنعمت مبدل شد طريق ارتداد پيش گرفته مشرك گشت و باضلال مردمان مشغول شد حق سبحانه آيه فرستاد كه:
٨- وَ إِذا مَسَّ الْإِنْسانَ چون رسيد آدمى را يعنى عتبه يا ابو حذيفه را ضُرٌّ ضررى از مرض و قحطى و شدت و غير آن از اقسام محنت و بليه دَعا رَبَّهُ بخواند پروردگار خود را مُنِيباً إِلَيْهِ در حالتى كه بازگردنده است بسوى او و استعانت نماينده بدرگاه او و ترك كننده عبادت غير او ثُمَّ إِذا خَوَّلَهُ پس چون عطا فرمود خداى تعالى او را نِعْمَةً مِنْهُ نعمتى از نزد خود يعنى آن نقمت را بنعمت بدل نمود و او مشعوف و مغرور آن نعمت شده نَسِيَ فراموش گردانيد ما كانَ آن چيزى را يعنى ضررى را كه بود يَدْعُوا إِلَيْهِ كه ميخواند خداى را بسوى كشف و رفع آن و محتمل است كه ما عبارت باشد از دعا و ضمير مجرور راجع بخدا يعنى فراموش كرد دعائى را كه بآن تضرع مينمود بسوي خداى تعالى و ميتواند بود كه ما بمعنى مِنْ باشد از قبيل وَ ما خَلَقَ الذَّكَرَ وَ الْأُنْثى و ضمير مجرور راجع بضرر، معنى اينكه فراموش نمود آن كسى را كه ميخواند او را بسوى دفع آن ضرر مِنْ قَبْلُ پيش از وصول اين نعمت وَ جَعَلَ لِلَّهِ و گردانيد براى خدا أَنْداداً همتايان يعنى بتان را شريك وى ساخت در عبادت لِيُضِلَ تا گمراه گرداند مردمان را عَنْ سَبِيلِهِ از راه خداى كه طريق اسلام است قُلْ بگو اى محمد اين كافر جاحد را از روى تهديد تَمَتَّعْ بر خوردار باش بِكُفْرِكَ بنا گرويدن خود قَلِيلًا در زمان اندك يعنى زمان دنيا كه در جنب آخرت در نهايت قلتست و مراد آنست كه در اين زمان حقير از متمتعات قليل و كثير هر چه خواهى ارتكاب كن كه عنقريب اين نعمت قليله سمت زوال خواهد يافت و بعد ذلك إِنَّكَ بدرستى كه تو مِنْ أَصْحابِ النَّارِ از جمله ياران دوزخ خواهى بود از اهل سعير و جحيم و عذاب اليم و معلوم است كه لذات دنياى فانيه در جنب عقوبات عقبى باقيه چه خواهد بود پس ميفرمايد كه آيا اين كافر معاند بهتر است؟
٩- أَمَّنْ هُوَ يا آن كسى كه او قانِتٌ ايستاده دعا كننده است در اثناى صلاة يا هميشه قايم است بوظايف عبادت يا قارى قرآن است آناءَ اللَّيْلِ در ساعتهاى شب و مؤيد قول اولست اينكه از امام محمّد باقر عليه السّلام منقولست كه مراد از اين متهجد است كه در نماز شب قنوت خواند، يعنى آن كسى كه او بقنوت اشتغال مينمايد در نماز شب ساجِداً در حالتى كه سجده كننده است مر خداى را وَ قائِماً و قيام نماينده يعنى گاهى در نماز سجده كند و گاهى بقيام مشغول شود يَحْذَرُ الْآخِرَةَ بترسد