اخير عدم خفاى اعمال عباد بر او سبحانه اگر چه مقيد به بروز نيست بلكه در حالت عدم بروز نيز بر او مخفى نيست اما چون كه ايشان در دنيا توهم ميكردند كه هر گاه بحيطان و حجب مستقر شوند خداى ايشان را نه‌بيند و اعمال ايشان بر او مخفى باشد كقوله تعالى‌ وَ لكِنْ ظَنَنْتُمْ أَنَّ اللَّهَ لا يَعْلَمُ كَثِيراً مِمَّا تَعْمَلُونَ‌ از اينجهت ميفرمايد كه در قيامت بروز و انكشاف ايشان بر وجهى باشد كه توهم اين معنى نكنند و بى‌شبهه بر ايشان ظاهر شود كه خداى تعالى بر جميع سراير ايشان عالمست، آورده‌اند كه حق سبحانه در آن روز همه مردمان را در تل سفيد كه مانند نقره خام باشد جمع كند پس اول چيزى كه بآن تكلم نمايد اين باشد كه ندا كند بهمه ايشان كه‌ لِمَنِ الْمُلْكُ الْيَوْمَ‌ مر كه راست پادشاهى و فرمانروائي امروز؟ چون همه كفار را در آن روز بوحدانيت او سبحانه علم ضرورى حاصل شده باشد پس در جواب با جميع مؤمنان متفق الكلمه شده گويند لِلَّهِ الْواحِدِ مر خدايراست كه يكتا است و بى‌همتا در كارگذارى و فرمان دهى‌ الْقَهَّارِ شكننده جميع منازعان و مدعيان در پادشاهى و گويند كه چون نداى‌ لِمَنِ الْمُلْكُ الْيَوْمَ‌ برآيد هيچكدام از اهل محشر را طاقت جواب دادن نماند پس او سبحانه بذات خود جواب ندا داده گويد كه‌ لِلَّهِ الْواحِدِ الْقَهَّارِ و على التقديرين فائده اين اخبار اظهار وحدانيت و كمال سلطنت قاهره است، و محمّد بن كعب قرظى گفته كه اين ندا بين النفختين باشد هنگامى كه همه خلائق فانى شده باشند و چون هيچ مجيبى نمانده باشد مگر ذات بيزوال او هم خود جواب دهد كه‌ لِلَّهِ الْواحِدِ الْقَهَّارِ و اينكلام خالى از ضعفى نيست زيرا كه سوق كلام مقتضى آنست كه اين ندا در يوم التلاق باشد و در حين بروز عباد از قبور خود، و بدانكه تخصيص پادشاهى باين روز با اينكه لسان حال در ازل و ابد ناطق است باين بجهت آنست كه در آن روز هيچكس نباشد كه دعوى پادشاهى كند هم چنان كه بحسب ظاهر در اين روز اين دعوى بى‌معنى ميكنند، و ببايد دانست كه مراد از لِمَنِ الْمُلْكُ‌ ملكى است كه بى‌تمليك مملك باشد پس منافات نداشته باشد باعطاى ملك عظيم به پيغمبران و ساير مؤمنان و با وجود اين وقت نداى‌ لِمَنِ الْمُلْكُ‌ در روز قيامت است و ملكت ايشان در روضه جنت پس تنافى بينهما منتفى باشد و بعد از تقرير اختصاص ملك بخود تعداد نتائج آن ميكند كه:

١٧- الْيَوْمَ تُجْزى‌ امروز پاداش داده شود كُلُّ نَفْسٍ‌ هر كسى‌ بِما كَسَبَتْ‌ بآنچه كسب آن كرده از اعمال حسنه و از افعال سيئه‌ لا ظُلْمَ الْيَوْمَ‌ هيچ ستمى نيست در اين روز پس نه ثواب كسى كمتر از عمل شايسته او باشد و نه عقاب شخصى زياده بر فعل نابايسته او، نه كسى را بگناه ديگر مؤاخذه كنند، و نه نيكى را پاداش بدى دهند إِنَّ اللَّهَ‌ بدرستى كه خداى‌