مجموعه آثار ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٢٢٩ - حقیقت زهد

زندگی میکند و احیاناً ریزه خور خوان آنها و طفیلی آنهاست، بلکه به معنای مردی فوق درجه دنیاپرستان است. کسی که حد علم و سطح فکرش بالاتر از اینهاست، از فراق دنیا نمیترسد، از کم و بیش شدن دنیا باک ندارد، شجاع و باجرأت میشود، حرّیت و آزادگی پیدا میکند، عفت و تقوا پیدا میکند، گذشت و فداکاری پیدا میکند.

فداکاران جهان خاصیت اول روحیشان این بود که زاهد به معنای صحیح کلمه بودند. خود شخص مقدس امیرالمؤمنین علی علیه السلام که مجموعهای از فضایل بشری بود، عدالت و تقوا و شجاعت و حرّیت و سخا و کرم و وفا و مروت، همه را جمع کرده بود چون در [نهایت] درجه بیاعتنا به دنیا بود، یعنی خودش را و شرافت و کرامت نفس خود را از دنیا و مافیها بالاتر میدانست. در وصیت به امام حسن میفرماید:

وَ اکرِمْ نفْسَک عَنْ کلِّ دَنِیةٍ وَ انْ ساقَتْک الَی الرَّغائِبِ فَانَّک لَنْ تَعْتاضَ بِما تَبْذُلُ مِنْ نَفْسِک عِوَضاً، وَ لا تَکنْ عَبْدَ غَیرِک وَ قَدْ جَعَلَک اللَّهُ حُرّاً، وَ ما خَیرُ خَیرٍ لاینالُ الّا بِشَرٍّ [١].

خودت را از کارهای پست محترمتر و بالاتر بشمار، احساس شرافت و بزرگواری را در خودت همیشه زنده نگهدار؛ مطامع ممکن است به تو چشمک بزنند ولی تو اعتنا نکن که اگر خودت را فروختی و شخصیت اخلاقی و روحی خود را از دست دادی، چیزی جای او را پر نخواهد کرد. تمام دنیا یک طرف و شرافت روحی و کرامت عقلی و معنوی یک طرف، او با این برابر نمیشود. خود را بنده غیر نساز که خداوند تو را آزاد آفریده. آن منفعتی که از راه زشتکاری به دست بیاید فایده ندارد.

ایضاً علی علیه السلام میفرماید:

الدُّنْیا دارُ مَمَرٍّ لا دارُ مَقَرٍّ، وَ النّاسُ فیها رَجُلانِ: رَجُلٌ باعَ فیها نَفْسَهُ فَاوْبَقَها