مجموعه آثار ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٤٠٢ - عزت نفس در کلام امام صادق و امام علی علیهما السلام

یکونُ افْتِقارُک الَیهِمْ فی لینِ کلامِک وَ حُسْنِ بِشْرِک، وَ یکونُ اسْتِغْناؤُک عَنْهُمْ فی نَزاهَةِ عِرْضِک وَ بَقاءِ عِزِّک [١].

اما آنجا که پای عِرض و حیثیت و آبرو و عزت در میان است، بگو من به فلک هم احتیاج ندارم. آنجا که عزتت میخواهد خدشهدار بشود، باید فرضت بر این باشد که من به فلک هم احتیاجی ندارم.

در نهج البلاغه است:

ما احْسَنَ تَواضُعَ الْاغْنِیاءِ لِلْفُقَراءِ طَلَباً لِما عِنْدَ اللَّهِ، وَ احْسَنُ مِنْهُ تیهُ الْفُقَراءِ عَلَی الْاغْنِیاءِ اتِّکالًا عَلَی اللَّهِ [٢].

چقدر زیباست که ثروتمند در مقابل فقیر متواضع و فروتن باشد و خودش را کوچک کند به خاطر رضای حق، و از آن زیباتر بیاعتنایی فقراست نسبت به اغنیا به خاطر اعتماد به حق. (چقدر زیباست که غنی در مقابل فقیر متواضع باشد و چقدر زیباتر است که فقیر به غنی بیاعتنا، و توکلش به خدا باشد.).

در دعای ابوحمزه میخوانیم:

الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذی وَکلَنی الَیهِ فَاکرَمَنی وَ لَمْ یکلْنی الَی النّاسِ فَیهینونی [٣].

چقدر من باید خدا را شکر کنم که مرا به خودش واگذار کرد و خودش مرا محترم کرد و محتاج مردم نکرد که خوارم کنند.

باز در نهج البلاغه است (جملههای خیلی عجیب و پرمعنایی است): قَدْرُ الرَّجُلِ عَلی قَدْرِ هِمَّتِهِ قدر و اندازه هرکسی همان قدر و اندازه همتش است، هرچه همت دارد اندازهاش همان است وَ شَجاعَتُهُ عَلی قَدْرِ ا نَفَتِهِ و شجاعت هرکسی به اندازه حس