مجموعه آثار ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٥٦٦ - تمثیل مولوی

بچه دبستان از نوجوان دبیرستان و نوجوان دبیرستان از جوان دانشگاه جنبه پذیرشش بیشتر است. انسان در سن پنجاه سالگی شخصیتش منعقد میشود. البته مبالغه نباید کرد، انسان یک موجود قابل تغییر و قابل توبه و بازگشت است و ممکن است در سن صدسالگی هم خود را تغییر دهد. ولی شک نیست که حالات روحی کم کم ملکه میشود و برگرداندن آنها دشوار میگردد.

تمثیل مولوی

مولوی مَثَلی میآورد راجع به اینکه هرچه انسان بزرگتر میشود صفات او قویتر و ریشه دارتر میگردد. میگوید مردی خاری را در معبر مردم کاشت و مردم از این بوته خار در رنج بودند. او قول داد که سال دیگر آن را بکند، و سال دیگر نیز کار را به سال بعد موکول کرد و سالهای بعد نیز به همین ترتیب عمل کرد. از طرفی درخت سال به سال ریشه دارتر میشد و از طرف دیگر خود او سال به سال ضعیفتر میگردید، یعنی میان درخت و قوّت او نسبت معکوس برقرار بود. حالات انسان نیز مانند خاربُن و خارکن است. روز به روز صفات در انسان ریشههای عمیقتری پیدا میکند و اراده انسان را ضعیفتر میکند. قدرت یک جوان در اصلاح نفس خود از یک پیر بیشتر است.