مجموعه آثار ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ١٧٦ - اختیار، امتیاز بزرگ انسان

در میان بشر بپا دارند. قرآن مجید در سوره مبارکه حدید تصریح میکند که هدف رسالت این است که مردم به عدالت زندگی کنند. در حقیقت انبیا و کتب آسمانی آمدهاند که جامعه این موجود آزاد را متعادل کنند. آزادی انسان است که هزاران قوانین و مقررات و تعلیمات و فلسفهها و اخلاق و آداب ضد و نقیض به وجود آورده و صدها هزار رشته بر این بافت اضافه کرده است، و همین آزادی و خودمختاری این موجود است که احتیاج او را هزار برابر کرده است. اگر همان طوری که نفس میکشد و قلب و نبضش منظم حرکت میکند و خونش جریان و دوران دارد و سلولهای اعصاب و خون و نسجها و استخوانش بهطور طبیعی و جبری کارهای خود را انجام میدهند خود آدمی هم نسبت به وظایف اجتماعی همینطور بود، یعنی مردم به حکم طبیعت دسته دسته شده بودند و هر دستهای بدون چون و چرا به فرمان غریزه و بهطور خودکار وظایف خود را انجام میدادند، دیگر احتیاج به قانون و مقررات و پاداش و کیفر و این همه دستور و فرمان و کتاب و نطق و خطابه و بیان نبود. همه این احتیاجات را آزادی طبیعی و فطری انسان به وجود آورده است و باز همین آزادی است که مبنای فضیلت و تقدم انسان بر فرشتگان است، زیرا فرشتگان طوری آفریده شدهاند که جز یک راه نمیشناسند و جز در یک راه نمیتوانند گام بردارند و آن، راه قدس و عبادت و طهارت است، اما آدمی هم استعداد بالا رفتن و پیوستن به ملأ اعلی را دارد و هم استعداد فرو رفتن در طبیعت و استغراق در پستی و دنائت، و اگر راه کمال و ترقی را گرفت و با مجاهدت و سعی و عمل با هواپرستی مبارزه کرد ارزش بیشتری دارد، که باید با نیروی تصمیم راه صحیح خود را انتخاب کند.