مجموعه آثار ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٥٥١ - پرورش استعدادها

پرورش استعدادها

تربیت بهطور کلی با صنعت یک فرق دارد که از همین فرق، انسان میتواند جهت تربیت را بشناسد. صنعت عبارت است از «ساختن» به معنی اینکه شیء یا اشیائی را تحت یک نوع پیراستنها و آراستنها قرار میدهند، میان اشیاء و میان قوای اشیاء ارتباط برقرار میکنند، قطع و وصلهایی در جهت مطلوب انسان صورت میگیرد و آنگاه این شیء میشود مصنوعی از مصنوعهای انسان. فرض کنید که از طلا یک حلقه انگشتر یا یک زیور دیگری میسازیم، آن را شکل میدهیم یا به قول معروف پرداخت میکنیم، وضع مخصوصی به آن میدهیم و میشود یک مصنوع برای ما.

ولی تربیت عبارت است از پرورش دادن، یعنی استعدادهای درونیای را که بالقوّه در یک شیء موجود است به فعلیت درآوردن و پروردن. و لهذا تربیت فقط در مورد جاندارها یعنی گیاه و حیوان و انسان صادق است و اگر این کلمه را در مورد غیرجاندار به کار ببریم مجازاً به کار بردهایم، نه اینکه به مفهوم واقعی، آن شیء را پرورش دادهایم؛ یعنی یک سنگ و یا یک فلز را نمیشود پرورش داد آنطور که یک گیاه یا یک حیوان و یا یک انسان را پرورش میدهند. این پرورش دادنها به معنی شکوفا کردن استعدادهای درونی آن موجودها است که فقط در مورد موجودهای زنده صادق است. و از همین جا معلوم میشود که تربیت