بعد از بیان این جمله قبل از آنکه توضیحی بدهد که حق من بر شما و حق شما بر من چیست، دو نکته در مورد حق ذکر کرد: یکی اینکه الْحَقُّ اوْسَعُ الْاشْیاءِ فِی التَّواصُفِ وَ اضْیقُها فِی التَّناصُفِ حق آسانترین چیزهاست به زبان و مشکلترین کارهاست در عمل؛ میدان حق برای گفتن و بیان و خطابه و مقاله و داد سخن دادن وسیعترین میدانهاست، ولی برای عمل و رعایت و تسلیم شدن تنگترین میدانهاست؛ به اندازهای که در اطراف حق و فواید رعایت آن و مضارّ ترک آن میتوان استدلال کرد و صغری و کبری چید و جوش و خروش کرد در اطراف هیچ چیز دیگر ممکن نیست، و به اندازهای هم که چرخیدن بر محور حق کار دشواری است هیچ چیز دیگر این قدر دشوار نیست. این جمله را حضرت برای آن فرمود که مردم را متوجه فاصله قول و عمل مینماید؛ برای این بود که گول نخورند و حرفهای افراد را ملاک قضاوت قرار ندهند، عمل و رعایت را ملاک قرار دهند.

آنچه بشر در برابر او تعظیم میکند و سر فرود میآورد خود حق و رعایت حقوق است ولی گاهی اشخاصی تحت تأثیر حرف قرار میگیرند و حرف را دلیل روحیه و عقیده و ملکات اخلاقی قرار میدهند و از این راه در خطا میافتند.

نکته دیگری که ذکر میکند این است: لایجْری لِاحَدٍ الّا جَری عَلَیهِ وَ لا یجْری عَلَیهِ الّا جَری لَهُ حق، له هیچ کس قرار داده نشده مگر آنکه علیه او نیز قرار داده شده، و علیه هیچ کس قرار داده نشده مگر آنکه له او نیز قرار داده شده. حقوق مردم بر مردم یکطرفی نیست، متبادل است. اگر کسی بر کسی حقی دارد، معادل آن هم حقی از آن طرف بر عهده او هست. هرکس به هر اندازه از اجتماع طلبکار است و اجتماع را در برابر خود موظف میداند، به همان نسبت مدیون اجتماع است. حق و تکلیف دوش به دوش یکدیگرند. اینطور نیست که همه حقها را به بعضی داده باشند و همه تکلیفها را بر دوش بعضی دیگر گذاشته باشند. «حق» بهره است و «تکلیف» زحمت و کار و مشقت. هرکس که از اجتماع بهرهای [میبرد] باید به همان نسبت متحمل زحمت و به دوش کشیدن بار اجتماع باشد. رسول اکرم فرمود:

مَلْعونٌ مَنْ الْقی کلَّهُ عَلَی النّاسِ..

از رحمت الهی محروم است آن کس که سنگینیاش بر دوش اجتماع باشد (و فقط باری بر دوش دیگران باشد و باری از دوش دیگران بر ندارد).