مجموعه آثار ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ١٣٩ - دشمنان عقل
به تهذیب اخلاق و پاک نگه داشتن نفوس مردم به آنها خدمت میکنند از همان راه به عقلها و خردهای آنها نیز کمک میکنند. اگر اخلاق آدمی تعدیل شود و جلو حکومت هوا و هوس و حرص و طمع و خشم و شهوت گرفته شود برای عقل و فکر آدمی آزادی پیدا میشود، دست عقل باز میگردد.
قرآن کریم میفرماید:
اگر تقوای الهی داشته باشید خداوند به شما مایه تمیز حق و باطل عنایت میفرماید [١] علی علیه السلام میفرماید:
اگر تقوای الهی داشته باشید خداوند به شما راه بیرون شدن از مضیقهها و تنگناها قرار میدهد و هم برای شما نوری قرار میدهد که در تاریکی نمانید [٢] پیغمبران معلم تقوا و طهارت و فضیلت میباشند. تقوا و طهارت روحی که پیدا شد، دشمنان عقل یعنی اغراض و هوا و هوسها به گوشهای میگریزند و حکومت عقل را مستقر و ثابت میکنند.
امیرالمؤمنین علیه السلام میفرماید:
تو سه نوع دوست و سه نوع دشمن داری. دوستان تو یکی آن کس است که مستقیماً با خود تو دوست است و دیگری دوست دوست توست و سومی دشمن دشمن توست. اما دشمنان تو یکی آن کس است که مستقیماً با خود تو دشمن است و دیگری دوست دشمن توست و سومی دشمن دوست توست [٣]
[١]. انفال/ ٢٩[٢]. نهج البلاغه، خطبه ١٨١[٣]. نهج البلاغه، حکمت ٢٩٥