غیر قریشی نمیگذاشت، و یکی دیگر به کار بردن اصل صراحت و امانت و صداقت در سیاست بود که به هیچ وجه حاضر نبود ذرهای از آن منحرف شود و تا حدی اصول تزویر و فریب و نیرنگ را به کار ببرد.

همه اینها گذشته از اینکه در تاریخ ضبط شده، در سخنان خود آن حضرت منعکس و موجود است. راجع به تقسیم علی السویه و رعایت اصل مساوات و تبعیض قائل نشدن میفرماید: أتَأْمُرونّی انْ اطْلُبَ النَّصْرَ بِالْجَوْرِ فیمَنْ وُلِّیتُ عَلَیهِ؟ وَ اللَّهِ لا اطورُ بِهِ ما سَمَرَ سَمیرٌ به من پیشنهاد میکنید موفقیت را از راه جور و ستم بر مردمی که رعیت من هستند تأمین کنم؟ به خدا قسم که تا دنیا دنیاست چنین چیزی برای من ممکن نیست. لَوْ کانَ الْمالُ لی لَسَوَّیتُ بَینَهُمْ فَکیفَ وَ انَّمَا الْمالُ مالُ اللَّه اگر اینها مال شخصی خودم میبود و میخواستم بر مردم تقسیم کنم تبعیضی قائل نمیشدم تا چه رسد به اینکه بیت المال است، مال خداست و ملک شخصی کسی نیست. بعد فرمود:

الا وَ انَّ اعْطاءَ الْمالِ فی غَیرِ حَقِّهِ تَبْذیرٌ وَ اسْرافٌ وَ هُوَ یرْفَعُ صاحِبَهُ فِی الدُّنْیا وَ یضَعُهُ فِی الْاخِرَةِ وَ یکرِمُهُ فِی النّاسِ وَ یهینُهُ عِنْدَ اللَّه [١] مال را در غیر مورد مصرف کردن و به غیر مستحق دادن اسراف و تضییع است. این کار، کننده خود را در دنیا بالا میبرد اما در آخرت پایین میآورد؛ در نزد مردم دنیا و اهل طمع، عزیز و محترم میکند ولی در نزد خدا خوار و بیمقدار میسازد. بعد فرمود: مالی که به این طرز صرف شود و به ناحق به اشخاصی داده شود در عین حال عاقبت ندارد. اینطور صرف مال که گیرنده هم توجه دارد روی اصل خیانت صورت میگیرد، شکر و سپاسی نمیآورد.

خداوند این آدم را از شکرگزاری و سپاسگزاری آنها محروم میکند؛ میگیرند و میخورند و ممنون هم نمیشوند. اگر یک روزی این شخص پایش بلغزد و بیفتد و احتیاج به کمک آنها داشته باشد، از همه بدتر همانها خواهند بود.

راجع به این مطلب، یعنی اصل مساوات و عدم تبعیض در توزیع بیت المال داستانها هست. همین بس که عقیل برادر بزرگتر امیرالمؤمنین نتوانست برای خودش سهم بیشتری برقرار کند.

شبی عقیل به عنوان مهمان بر آن حضرت در کوفه وارد شد. حضرت مقدم برادر را گرامی شمرد و احترام کرد. امام حسن علیه السلام به اشاره پدرش یک پیراهن و

[١]. نهج البلاغه، خطبه ١٢٤