یکی از مسائل مهم جهان امروز افزایش روزافزون خودکشیهاست. تحقیقات چه نشان میدهد؟ ریشه خودکشیها در کجاست؟ آیا مثلًا در فقرهاست؟ (گو اینکه خود فقرهای امروز هم ریشه معنوی دارد نه ریشه اقتصادی). خودکشیها در کجا رشد میکند؟ در خانوادههای فقیر و محروم؟ اگر اینطور میبود، مسئله شکل دیگری داشت. یا نه، در جاهایی رشد میکند که از جنبههای مادی خلئی وجود ندارد یا کمتر وجود دارد؟ از جنبههای معنوی است، یعنی احساس بیهودگی در زندگی و به قول خودشان رهایی در پوچی و اینکه من برای چه زنده هستم؟ برای چه به این دنیا آمدهام؟ فایده این زندگی چیست؟ یک نوع حالت زودرنجی و عدم قدرت مقاومت در مقابل مشکلات زندگی. یعنی یک مشکلات بسیار سادهای که در دنیای قدیم اصلًا مشکل شمرده نمیشد و خواب یک ساعت کسی را هم نمیگرفت، برای بشر امروز منتهی میشود به آنجا که [میگوید] دیگر راهی برای زندگی نیست، باید خودمان را از زندگی خلاص کنیم. در این زمینه آمارها هست.

من خودم از همین روزنامههای خودمان که احیاناً آمارها را منعکس میکنند، بریدهام و بعضی از اینها را در برخی از کتابها مثل مسئله حجاب نقل کردهام. این آمارها نشان میدهد که در کشورهایی که از نظر صنعت بیشتر پیش رفتهاند و در رفاه مادی بیشتری هستند، خودکشی بیشتر است. تحلیلها میرساند که جز خلأ معنوی و عدم اشباع شدن روحی مسئله دیگری نیست.

خالی ماندن ساعات فراغت

مسئلهای که امروز زیاد مطرح است مسئله خالی ماندن ساعات فراغت است. در کشورهای خیلی پیشرفته در اثر پیشرفت تکنیک و ماشین، ساعات کار کارگر تقلیل پیدا کرده و قهراً مزد هم نسبتاً بالا رفته است. البته از این جهت بسیار جای خوشوقتی است که مزد کارگر بالا برود و ساعات کارش، ساعات جان کندنش کمتر بشود. ولی در مقابل، برایش ساعات فراغت به وجود آمده. این ساعات را با چه پر کند؟ این یک مشکلهای است در دنیای امروز که ساعات فراغت را به چه وسیله میشود پر کرد؟ وسایلی که به وجود آوردهاند جز وسایل خودفراموشی چیز دیگری نیست که تا بشر به خودش میآید باز احساس پوچی میکند، مثل سینماها،