مجموعه آثار ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ١٤٤ - تقوا و روشن بینی

میزان عقل و علم و هوش و ذکاوت هرکدام از آنها، و دیگری میزان صفا و خلوص نیت و طهارت و پاکی روح آنها. قرآن کریم میفرماید: کسانی که در راه ما (یعنی در راه رسیدن به حقیقت و خیر و سعادت) مجاهده کنند و از روی صدق گام بردارند، ما روی عنایت و لطف عمیمی که داریم که به هر مستعدی به اندازه استعدادش فیض و رحمت میرسانیم، او را هدایت و راهنمایی میکنیم، به او روشنی و بصیرت میدهیم که بهتر ببیند و بهتر درک کند و بهتر قضاوت کند. در آیه دیگر میفرماید:

آیا آن کس که روحی مرده داشت و ما او را زنده ساختیم و نوری به او دادیم که با آن نور در میان مردم حرکت کند و معاشرت نماید، با آن نور با مردم برخورد کند، با آن نور روابط اجتماعی خود را با دیگران تحت نظر بگیرد، آیا اینچنین آدم روشن با آن کسی که عناد و لجاج و سایر صفات رذیله او را تیره و تاریک کرده است و در تاریکی گام بر میدارد، در میان شک و حیرت و تردید و اضطراب گرفتار است و راه بیرون شدن را نمیداند، آیا این دو نفر مساوی با یکدیگرند؟.

این است که بزرگان و پیشوایان دین و اخلاق گفتهاند تا انسان روشن بین نباشد، راه سعادت خویش را پیدا نمیکند و تا دودهای آتش حسد و کینه و خودپرستی و تکبر و دیوصفتی و سایر صفات رذیله را از بین نبرد، نورافکن عقلش نمیتواند راه را بر او روشن کند.