فلسفۀ تاریخ ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٧٧ - نقش تبلیغ

نقش تبلیغ

- بحث بعدی این است که مگر ما نگفتیم تعلیل طبقاتی یعنی اینکه هر طبقهای متناسب با منافع خودش در روابط تولیدی، برخی آرمانها و ایدئولوژیها به صورت جبری و متعین برایش پیدا میشود، پس اگر ...

استاد: و اگر از بین رفتند آنها هم از بین میرود، شما میگویید پس چرا تعلیمات زردشتی در دنیا از بین نرفته و باقی مانده است؟

- این یک مطلب، مطلب دوم اینکه افکار زردشت متناسب با خواستها و منافع طبقه مالک است؛ با این جبر مادی، جبراً نباید در طبقه مقابل نفوذی داشته باشد چون این یک آرمان مربوط به طبقه مالک است.

استاد: ولی نفوذ روبنایی که دارد.

- پس آرمان خود طبقه محروم چه میشود؟

استاد: این از نظر آنها نقش روبنایی دارد. نقش روبنایی مذهب به عقیده اینها همان تخدیر کردن طبقه محروم است. در واقع میخواهد آرمانش را از او بگیرد، نه اینکه به او آرمان بدهد؛ او را از آرمانهای واقعی (به عقیده اینها مادی) منصرف کند و بعد یک کانالی بزند به آرمانهای معنوی و اخروی؛ آرمانهای مادیاش را تبدیل به آرمانهای اخروی کند برای اینکه دنبال آرمانهای مادی نرود. بنابراین آرمانهای اخروی همان آرمانهای مادی تبدیل یافته است.

- این خلاف حرفهای قبلی است؛ یعنی خود همین، قبول نفس عمل تخدیر است و قبول این تأثیر روبنایی عبارت است از قبول جنگ با ضرورتهای جبری مادی طبیعی انسان، یعنی ضرورت جبری خواست من، طبقه من. اصلًا موجودیت من به عنوان یک انسان یک ضرورتهایی را ایجاب میکند، چطور ممکن است افکار من که متأخر بر وجود اجتماعی من است