تکامل میبخشد علمش را هم تکامل میبخشد، قانونش را هم تکامل میبخشد، همه چیز دیگرش را هم تکامل میبخشد.اینها هیچ نتوانستند قضیه را آنطور که میگویند توجیه کنند، تکامل انسان را با تکامل ابزار تولید توجیه کنند به طوری که انسان را تابعی از ابزار تولید بدانند.

غرایز اصیل انسان

نکتهای که قبلًا گفتیم باز باید گفته شود و فراموش نشود، در فصل «تولید» هم خواهد آمد که اینها وقتی اصالت را برای اقتصاد و برای ماده و مادیات میدانند، صرفاً به جنبه روان شناسی قضیه نظر ندارند. البته یک جنبهای که به آن نظر دارند همین است ولی صرفاً این را نمیگویند چون آن به تنهایی نمیتواند به قول اینها تکامل را توجیه کند، زیرا میشود ایده آلیستی. جنبه روان شناسی مطلب یک بحثی روی غرایز است و آن این است که انسان دارای چه غرایز اصیلی هست؟ که گفتیم میان علما محل بحث است. عدهای از مادیین میگویند آن غریزه اصیل در انسان همین نیازهای اقتصادی است، انسان همه چیز را فقط برای نان و آب و لباس و مسکن و همینها میخواهد. این، غریزه حاکم بر بشر است و همه چیز دیگر برای توجیه این است. این هم یک جور ماتریالیسم است ولی این نمیتواند تکامل را آنطور که اینها دلشان میخواهد توجیه کند، چون این غرایز همیشه در انسان بوده حالا هم هست، مگر اینکه بگوییم انسان تکامل جوست که میشود نظریه ایده آلیستی؛ بگوییم اگر معنی مادیت تاریخی این است که انسان هر خواسته دیگرش منبعث از خواستههای مادی از جنبه روان شناسی است، در این صورت انسان را تفسیر مادی کردهاید، ولی تکامل را دیگر نمیتوانید توجیه کنید که چرا تکامل پیدا میشود؟ غرایز که تکامل پیدا نمیکند و به حال اول خودش باقی است. آنوقت بگوییم که تکامل ناشی از این است که انسان خودش دائم میخواهد رو به پیش باشد؟ آنها میگویند اصالت برای ذهن انسان قائل شدید. آنوقت معنایش این است: ذهن انسان و فکر انسان است که تاریخ را به جلو میبرد ولو اینکه ریشه و محور فکر انسان هم منافع مادی باشد. همین را نمیپذیرند. اقتصادیون زمانی این حرف را میزدند، ولی اینها قبول ندارند. اینها ضمن اینکه انسان را از جنبه روان شناسی مادی میدانند، زیربنا را یک نهاد اجتماعی میدانند نه یک غریزه روانی. مانند دیگران جامعه را مرکب از نهادها و بنیادهای مختلف میدانند:جامعه بنیاد فرهنگی دارد، بنیاد قضایی دارد، بنیاد آموزشی و پرورشی دارد، بنیاد اقتصادی