استاد: ما قبول داریم که این را میگویند، و میگویند دورهای بعد از این دوره داریم که دوره کمونیسم واقعی است. میگویند ما الآن در دوره سوسیالیستی بسر میبریم چون در کمونیسم واقعی باید این هر سه عامل نفی شده باشد: سرمایه، مذهب، حکومت. ولی اینها به قول خودشان میگویند ما سرمایه و مذهب را از بین بردیم اما دولت را هنوز از بین نبردهایم. اولًا خود این با تز مارکس [سازگار نیست.] این اصلًا تزی بود که لنین ایجاد کرد و بدعتی بود که او آورد. براساس تز مارکس این سه چیز از یکدیگر جدایی ندارند، یعنی اگر نفی مالکیت و سرمایه بشود نفی این دوتای دیگر به طریق اولی باید بشود. چون خودشان تصریح دارند که دولت هیچ محلی از اعراب ندارد مگر حافظ منافع یک طبقه بودن. خوب، الآن که طبقهای هم وجود ندارد دولت وجود دارد، به شکل اعلا هم وجود دارد. نه اینکه بگویید دولت برای بیرونیها وجود دارد؛ برای همان داخلیها به شکل بدتری وجود دارد. غرضم این جهت است که اینها میگویند الآن دوره سوسیالیسم است و دوره کمونیسم آن دورهای است که هیچ یک از این سه چیز وجود نداشته باشد.

اما آنچه درباره خشونت حکومتهای کمونیستی گفتید، اتفاقاً جامعههای طبقاتی روی این حساب بیشتر احتیاج به خشونت دارند چون در آن جامعهها ظلم وجود دارد. وقتی که مردم به دو طبقه ظالم و مظلوم تقسیم میشوند قهراً عامل جنبش در طبقه مظلوم هست و نیاز به یک دولتی هست که همیشه این جنبشها را سرکوب کند. ولی در این جامعهها آن عامل وجود ندارد، اگر هم دولتی وجود داشته باشد باید خیلی سهل انگارتر باشد. دستگاههای جاسوسی اطلاعاتی که الآن اینها دارند صد درجه از دستگاههای جاسوسی دولتهای سرمایه داری قویتر است.

تازه اینها با هیچ یک از این سه عامل نتوانستند مبارزه کنند؛ نه با سرمایه داری مبارزه کردند، نه با مذهب توانستند مبارزه کنند، دولتشان هم که به این شکل وجود دارد. اما با سرمایه داری به دو دلیل نتوانستند مبارزه کنند: از یک طرف، بعد مجبور شدندسرمایه داری کوچک را برای رشد تولید تجویز کنند و یک مقدار مالکیت کم را اجازه دادند برای اینکه رشد تولید بالا برود. این برخلاف تعلیمات اولیه بود. دیگر اینکه خودشان به صورت یک سرمایه دارهایی درآمدند؛ یعنی از مردم خودشان مالکیت را سلب کردند ولی خودشان به صورت یک واحد مالک بزرگ سرمایهدار درآمدند. همان کاری که همه