فلسفۀ تاریخ ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ١٤٤ - ١ تولید جمعی
زندگی اشتراکی
ملاکهای زندگی اشتراکی
اینجا [١] در مجموع به صورت متفرق سه نوع ملاک برای زندگی اشتراکی ذکر کرده است. مقصودمان از «زندگی اشتراکی» نبودن مالکیت خصوصی و قهراً اشتراک در مصرف است؛ یعنی زندگی اشتراکی که ما میگوییم، مقصود مالکیت اشتراکی و قهراً اشتراکیت در مصرف است. زندگی دوره اشتراک اولیه در مقابل دوره اختصاص است. اختصاص یعنی چه؟ اختصاص در تولید که مقصود نیست، منظور اختصاص در مصرف است که همان مالکیت خصوصی است.
١. تولید جمعی
در مجموع برای همان دورهای که اسمش را دوره اشتراک اولیه گذاشته، به سه استدلال تمسک جسته که به این سه دلیل ضرورت اقتضا میکرده که زندگی اشتراکی باشد ولی بعد که اینها عوض شده است زندگی هم از حالت اشتراکی تغییر میکند. یکی این است که چون تولید نمیتوانسته فردی باشد و جمعی بوده است، ناچار مصرف و مالکیت هم جمعی بوده است. میگوید:
[١] [در ابتدای جلسه یکی از حضار قسمتی از کتاب مورد بحث را به صورت کنفرانس ارائه کرده است.]