فلسفۀ تاریخ ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٢٥ - شناخت تاریخ

شناخت تاریخ

- ... اگر اینها اعتقاد دارند آزادی و عدالت خواهی و همه خواستهها و احساسات و افکار زاییده دوره تاریخی است که بر مبنای ابزار تولید تعیین میشود، آیا آن آزادیخواهی و لیبرالیسمی که در دوره تحول از فئودالیته به بورژوازی مطرح است، به همین شکل در تحول از دوره برده داری به فئودالیته مطرح است؟ اگر مطرح است پس آن حرف اول غلط است که ابزار تولید تعیین کننده احساسات و افکار است، و اگر مطرح نیست پس جنگهای سیاسی برای آزادی صورت نمیگیرد.

استاد: آنها میگویند آزادی اقتصادی. نباید بگویند آزادی اقتصادی، منتها چون نمیتوانند آزادی را نفی کنند، از طرفی هم اقتصاد را روی مکتب خودشان نمیتوانند نفی کنند، کلمه «آزادی اقتصادی» را آوردهاند. گفتهاند همه جنگها برای آزادی اقتصادی بوده. حال آیا برای آزادی سیاسی نبوده؟

- همچنان که میفرمایید آزادی اقتصادی یعنی انگیزه اقتصادی.

استاد: انگیزه اقتصادی در واقع خود آزادی نیست. آزادی به آن معنایی که