فلسفۀ تاریخ ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٥١ - ١ تولید

١ تولید

کلمه «تولید» همینطور که خود لغت میفهماند- و معادل فرنگیش را هم باید به دست بیاورید- از ماده «ولادت» است که مفهومش فعلًا برای ما تولید ثروت است یا به تعبیر دیگر تولید مایحتاج زندگی. اما بیش از این باید مشخص بشود. یک وقت مثلًا ما میگوییم که مقصود از «تولید» تولید مواد خوراکی است. مسلّم محدود به این حد نخواهد بود، شامل مواد پوشاکی، تولید وسایل مسکن و حتی تولید ابزار همه اینها یعنی تولید ابزار تولید هم میشود. مثلًا در نظام کشاورزی سابق، تولید خیش و آهن و این گونه ابزارها، یا تولید تراکتور در وضع جدید تولید ابزار تولید است. تراکتور وسیله تولید مواد خوراکی است ولی کارخانه تراکتورسازی وسیله تولید ابزار تولید مواد خوراکی است. و همچنین در مواد پوشاکی، در امور زینتی و از این قبیل. ابزار تولید اگر شامل همسر و شاید فرزند هم بخواهد بشود مفهوم دیگری است (خنده استاد).

بعضی ابزار است که ابزار تولیدند و بعضی ابزار مصرف. اینها هم به حساب میآید یا نمیآید؟تراکتور- همینطور که عرض کردیم- ابزار تولید است. کارخانه پارچه بافی ابزار تولید است.دستگاه تصفیه آب شهر ابزار تولید است چون ابزار تصفیه آب است. کارخانه داروسازی ابزار تولید مواد مصرفی است، ابزاری است که مواد مصرفی تولید میکند، یعنی ابزار سازنده مواد مصرفی است. ولی بعضی از ابزارها اساساً خود اینها ابزار مصرفاند یعنی وسیله مصرف کردناند، مثل قاشق، دستگاه قاشق سازی. قاشق خودش ابزار تولید نیست