فلسفۀ تاریخ ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٥٥ - ١ تولید

- اینها طبق همان تقسیم بندی که در اقتصاد میشود، کالاها را تقسیم میکنند به دو نوع کالا:

کالاهای مصرفی، کالاهای تولیدی. کالاهای مصرفی آنهایی هستند که بهطور مستقیم یک نیاز مادی انسان را برآورده میکنند، حال این نیاز میخواهد خوراکی باشد یا پوشاکی یا به هر صورت دیگری یک نیاز مادی انسان را برآورده کند. کالاهای تولیدی عبارتند از کالاهایی که تولید میشوند و غیر مستقیم یک نیاز مادی انسان را برآورده میکنند، یعنی واسطهای هستند برای اینکه کالای دیگری یا حتی بعد از ده مرحله در غایت یک کالایی تولید بشود که آن با مصرف شدنش به وسیله انسان یک نیاز انسان را برآورده کند.

استاد: همان شکل تولیدِ ابزار تولید است.

- بله، آن وقت لزوماً هرچیزی که تغییر شکل پیدا میکند، تولید عبارت است از تغییر شکل دادن ماده به وسیله کار بشر و ابزار تولید.

استاد: شما تولید را با خود تولید تعریف میکنید. خود تولید را در تعریف تولید نیاورید، چگونه تعریف میکنید؟

- تولید عبارت است از تغییر شکل دادن مواد به وسیله کار بشر به شکلی که یکی از حوائج انسان را برآورده کند، حال این تغییر شکل دادن، محصول این تغییر شکل که از این به بعد اسمش را محصول تولید میگذاریم، این محصول تولید گاهی مستقیماً نیاز انسان را برآورده میکند و گاهی در مرحله بعدی؛ در جریان بعدی خودش کمک کار نیروی کار بشری میشود برای تولید یک محصول دیگری که آن محصول نیاز انسان را برآورده میکند.

استاد: همینهاست که بعدها [مطلب را] با اشکال مواجه خواهد کرد.