پيام قرآن - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٦٤ - پرونده اعمال انسانها

براى او مى‌شود- و خوشحال به اهل و خانواده‌اش باز مى‌گردد و امّا كسى كه نامه اعمالش پشت سرش داده شده به زودى فريادش بلند مى‌شود كه‌اى واى بر من كه هلاك شدم! و در شعله‌هاى سوزان آتش دوزخ مى‌سوزد.

١٣- نخست‌ «اصحاب ميمنه» هستند چه اصحاب ميمنه‌اى؟ گروه ديگر اصحاب شومند چه اصحاب شومى؟

١٤- و اصحاب يمين چه اصحاب يمينى آنها در سايه درختان سدر بى خار قرار دارند- و اصحاب شمال چه اصحاب شمال؟ (كه نامه اعمالشان به نشانه جرمشان به دست چپ آنها داده مى‌شود) آنها در ميان بادهاى كشنده و آب سوزان قرار دارند.

١٥- و در آن هنگام كه نامه‌هاى اعمال گشوده شود- آرى در آن موقع هركس مى‌داند چه چيز را آماده كرده است!

تفسير و جمع‌بندى‌

پرونده اعمال انسان‌ها

در نخستين آيه سخن از حيات بعد از مرگ و همچنين نامه اعمال است، نامه‌اى كه با دست قدرت پروردگار نوشته مى‌شود، و همه اعمال انسان‌ها يكجا در آن ثبت مى‌گردد، و از آن به‌ «امام مبين» تعبير شده است، مى‌فرمايد:

«ماييم كه مردگان را زنده مى‌كنيم و آنچه را از پيش فرستاده‌اند و تمامى آثارشان را مى‌نويسيم و همه چيز را در كتاب مبين احصاى كرده‌ايم» انّا نَحْنُ نُحْيِى الْمَوْتى‌ وَ نَكْتُبُ ما قَدَّمُوا وَ آثارَهُمْ وَ كُلُّ شَيى‌ءٍ احْصَيناهُ فى امامٍ مُبين‌

در اين‌كه منظور از «آثار» چيست؟ بعضى گفته‌اند: ما قَدَّمُوا اشاره به اعمالى است كه انسان انجام مى‌دهد، و آثارهُمْ‌ اشاره به سنّت‌هايى است كه از او به يادگار مى‌ماند، يا آثار خير و صدقات جاريه مانند بناها و اوقاف و كتاب‌هاى علمى تربيتى.

بعضى نيز گفته‌اند: منظور از «ما قدمّوا» نيات است كه قبل از عمل حاصل مى‌شود، و «آثار» اشاره به اعمال است كه بعد از آن صورت مى‌پذيرد.