قالَ سُبْحانَ اللَّه غَرَسَ اللَّه لَهُ بها شَجَرَةً في الجَنَّةِ، وَ مَنْ قالَ الحَمْدُ للَّه‌غَرَسَ لَهُ بِها شَجرَةً في الجَنَّةِ، وَ مَنْ قالَ لا الهَ الّا اللَّه غَرَسَ لَهُ بِها شَجرَةً في الجَنَّةِ، وَ مَنْ قالَ اللَّه اكْبَرُ غَرَسَ اللَّه لَهُ بِها شَجَرَةً في الجَنَّةِ: «كسى كه سبحان اللَّه بگويد خداوند درختى در بهشت براى او مى‌نشاند و كسى كه الحمد للَّه‌بگويد خداوند درختى در بهشت براى او مى‌نشاند، و كسى لا اله الا اللَّه بگويد خداوند درختى در بهشت براى او غرس مى‌كند، و كسى كه اللَّه اكبر بگويد خداوند درختى در بهشت براى او مى‌نشاند».

مردى از قريش در آنجا بود و عرض كرد اى رسول خدا بنابراين درختان ما در بهشت زياد است! پيامبر در جواب فرمود: نَعَمْ، وَلَكِنْ ايّاكُمْ انْ تُرْسِلُوا عَلَيْها نِيراناً فُتُحْرِقُوها: «آرى! ولى بر حذر باشيد از اينكه آتشى بر آنها بفرستيد و آنها را بسوزانيد». [١]

٤- در حديث ديگرى از پيغمبر اكرم صلى الله عليه و آله و سلم تعبير لطيف‌ترى در اين زمينه ديده مى‌شود و آن اينكه مى‌فرمايد هنگامى كه به معراج رفتم وارد بهشت شدم در آنجا فرشتگانى را ديدم كه قصرهايى مى‌سازند و گاه توقف مى‌كنند از علت اين امر سؤال كردم گفتند ما منتظر مصالح هستيم! گفتم مصالح شما چيست؟

گفتند: ذكر «سبحان ا و الحمد اللَّه و لا اله الا اللَّه و اللَّه اكبر» كه مؤمن مى‌گويد: هنگامى كه ذكر مى‌كند بنا مى‌كنيم و هنگامى كه خوددارى مى‌كند دست نگه مى‌داريم. [٢]

اين بحث را با سخنى از مرحوم علّامه مجلسى پايان مى‌دهيم او در بحار الانوار ذيل روايات مربوط به بهشت و دوزخ مى‌گويد:

«بدان ايمان به بهشت و دوزخ آن گونه كه در آيات و اخبار وارد شده بدون تأويل كردن آن به معناى ديگر از ضروريات دين است‌

... اما اينكه آنها هم اكنون مخلوقند يا نه غالب علماى اسلام مگر گروه اندكى از معتزله معتقدند كه هم اكنون مخلوق هستند، و آيات و اخبار متواترة سخن آن گروه اندك را نفى مى‌كند، و مذهب آنها را تضعيف مى‌نمايد، و ظاهر اين است كه احدى از علماى اماميّه قائل به اين مذهب نادرست نيست مگر سخنى كه به سيد رضي نسبت مى‌دهند. [٣]

***

[١]. بحارالانوار، جلد ٨، صفحه ١٨٦، حديث ١٥٤.

[٢]. همان مدرك، جلد ١٨، صفحه ٣٧٥، حديث ٨٠ (با كمى تلخيص).

[٣]. بحارالانوار، جلد ٨، صفحة ٢٠٥ (ذيل حديث ٦٢).