پيام قرآن - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٢٨٦ - ٩- تكيه كردن بر ظالمان

هيزم آتش دوزخند»!.

اين تعبير نشان مى‌دهد كه آتش دوزخ از درون جان آنها زبانه مى‌كشد، و همان گونه كه در اين عالم آتش سوزانى بر مظلومان بودند در آنجا كه عالم تجسم اعمال است وجودشان يك پارچه آتش مى‌شود، و تعبيرى از اين گوياتر و رساتر درباره قوم ستمگر و ظالم وجود ندارد. [١]

٩- تكيه كردن بر ظالمان‌

نه تنها ظلم و ستم، ظالمان را به دوزخ آن كانون قهر و غضب الهى مى‌فرستند، بلكه به گفته قرآن مجيد كسانى كه بر آنها تكيه كنند (و يا جزء اعوان و انصار آنان باشند) نيز مشمول همين حكم خواهند بود، مى‌فرمايد: وَلا تَرْكَنُوا الَى الذَّينَ ظَلَمُوا فَتَمَسَّكُمُ النّارُ وَ مالَكُمْ مِنْ دُونِ اللَّهِ مِنْ اوْلِياءَ ثُمَّ لاتُنْصَرُونَ): «تكيه بر ظالمان نكنيد كه آتش شما را فرو مى‌گيرد، و جز خدا ولىّ و سرپرستى نخواهيد داشت و از سوى هيچ‌كس يارى نمى‌شويد» (هود- ١١٣).

«تراكنوا» از ماده «ركون» به گفته ارباب لغت به معناى اعتماد و تمايل به چيزى است، كه لازمه آن قوّت و قدرت است، زيرا انسان به چيزى اعتماد مى‌كند كه داراى قوّت است، و لذا واژه‌ «ركن» به ستون يا ديوارى كه ساختمان يا اشياء ديگر را سرپا نگه مى‌دارد اطلاق مى‌شود. [٢]

با توجه به اينكه آيه فوق هم از نظر عنوان ظالمان مطلق است، و هم از نظر تعبير به «ركون» شامل هرگونه وابستگى و اعتماد به هر ظالم و ستمگرى مى‌شود «و مى‌گويد سرانجام همه آنها گرفتارى در چنگال عذاب الهى است، بلكه در اين دنيا نيز غالباً نتيجه‌اى جز بدبختى و ناكامى نمى‌گيرى زيرا هنگامى كه ظالم قوى شد بر آنها نيز رحم نمى‌كند.

به هر حال جايى كه تكيه بر آنها اين گونه مايه بدبختى است، مسلماً كمك كردن به آنها و تقويت ظالمان و ستمگران به طريق اولى، انسان را به دوزخ مى‌كشاند، و به همين دليل قرآن با صراحت تعاون و همكارى بر هرگونه گناه و ظلم را ممنوع شمرده و مى‌فرمايد: وَلا تَعاوَنُوا عَلَى الاثِمِ وَ العُدوانِ‌ (مائده- ٢) در روايات اسلامى نيز شديدترين عذاب و مجازات براى كسانى كه به نحوى از انحاء، ظالمان را تقويت‌

[١]. شبيه همين معنا در سوره‌هاى سبأ آيه: ٤٢ زخرف: ٦٥، آل‌عمران: ١٥١، مائده: ١٢٩، ابراهيم: ٢٢، مريم: ٧٢، اعراف: ٤١ انبياء: ٢٩، و شورى: ٤٥ نيز آمده است.

[٢]. مصباح اللّغه- صحاح اللّغه و التحقيق في كلمات القرآن الكريم.