پيام قرآن - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ١٨٤ - ٤- فرشها و ارائك
بلند بودن تختهاى بهشتى يا به خاطر آن است كه بهشتيان بتوانند با جلوس بر آنها بر تمام مناظر زيباى اطراف خود مسلّط باشند، و يا اشاره به بالا بودن ارزش و اهميت آنها، و يا پاكى و قداست و ارزش والاى معنوى آنهاست، و يا همه اينها.
به هر حال تختهاى بهشتى به صورت مجموعههاست، تا بهشتيان بتوانند از لذّت انس با يكديگر بهره كافى بگيرند، همانگونه كه در دو آيه از قرآن تنها تعبير به «عَلَى سُرُرٍ مُتَقابِلينَ» آمده است كه به معناى قرار گرفتن روبه روى يكديگر است (حجر ٤٧ و صافات- ٤٤).
نكته قابل توجه اينكه «سُرُرْ» جمع «سرير» از ماده «سُرورْ» به معناى خوشحالى است، گويى نشستن بر تختها عموماً و تختهاى بهشتى خصوصاً خود از اسباب نشاط و خوشحالى است، بعلاوه مربوط به مجالس انس و سرور است.
و گاه تعبير به «ارائكْ» شده است: اين تعبير در پنج آيه قرآن درباره تختهاى بهشتى آمده است، در يك مورد مىفرمايد: مُتَّكِئينَ فيها عَلَى الأرائكِ: «مؤمنان صالح در باغهاى بهشتى بر تختها تكيه زدهاند» (كهف- ٣١).
همين تعبير با كمى تفاوت در آيه ٥٦ سوره يس آمده «في ظِلالٍ عَلَى الأرائكِ مُتَّكِئُونَ) و عيناً در آيه ١٣ انسان، و در دو آيه عَلَى الأرائِكِ يَنْظُرُونَ: «بر تختها نشسته و تماشا مىكنند» ديده مىشود (مطففين ٢٣ و ٣٥).
«ارائكْ» جمع «اريكَهْ» به گفته بسيارى از مفسّران (مانند مجمعالبيان، قرطبى، فخر رازى و روح المعانى) به معناى تختهايى است كه در حجلهها مىزنند و بعضى آن را به معناى تخت سايبان دار تفسير كردهاند و در اصل به گفته راغب در مفردات از «اراك» كه نام درخت معروفى است و عربها از آن سايبان درست مىكردند گرفته شده، و يا از «ارُوكْ» به معناى اقامه و توقف است.
ابوالفتوح رازى ذيل آيه ١٣ سوره انسان صريحاً مىگويد «سرير» و «اريكه» دو معناى متفاوت دارد كه يكى سايبان دار، و ديگرى بىسايبان است.
اتفاقاً تعبيرات آيات نيز گواه بر اين معناست، زيرا سخن از «سرر» در مواردى مطرح شده است كه