پيام قرآن - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ١٨٢ - ٤- فرشها و ارائك

بعضى از ارباب لغت و مفسّران گفته‌اند كه «زرابى» جمع «زربى» (به كسر زاى) و «زربيّه» در اصل به معناى انواع گياهان است، هنگامى كه رنگ سرخ و زرد و سبز در آن به هم مى‌آميزد، به همين جهت به پارچه‌ها يا فرش‌هايى كه رنگ‌هاى متنوع زيبايى دارد نيز اطلاق مى‌گردد [١] بعضى نيز آن را به معناى فرش‌هايى كه خواب نرم و جالبى دارد تفسير نموده‌اند.

توصيف اين فرش‌ها به‌ «مبثوثه» به معناى گستردن آنها، و يا پراكنده بودن در مكان‌هاى مختلف است.

در همين سوره در آيه قبل از آيه فوق به تعبير ديگرى برخورد مى‌كنيم كه مربوط به بالش‌ها و پشتى‌ها است، مى‌فرمايد: وَ نَمارِقُ مَصْفُوفَةٌ: «در آنجا پشتى‌هايى بر تخت‌ها وجود دارد كه صف داده شده است»!.

«نَمارِقُ» جمع «نُمْرُقَه» (بر وزن غُلْغُلَة) به گفته «صحاح اللغه» به معناى پشتى كوچكى است كه بر آن تكيه مى‌كنند (و گاه به هنگام استراحت آن را در دامن نهاده بر آن تكيه مى‌نمايند).

در آيه ٧٦ سوره رحمن نيز به تعبير ديگرى در زمينه فرش‌هاى بهشتى برخورد مى‌كنيم، مى‌فرمايد:

مُتَّكِئينَ عَلَى رَفْرَفٍ خُضْرٍ وَ عَبْقَرِيّ حِسانٍ: «ساكنان بهشت بر تخت‌هايى تكيه زده‌اند كه با زيباترين پارچه‌هاى سبز رنگ پوشانيده شده».

«رُفْرَفِ» به گفته راغب در مفردات در اصل به معناى برگ‌هاى پراكنده درختان است، سپس به بعضى از پارچه‌هاى رنگارنگ كه شبيه منظره باغ‌هاست اطلاق شده، بعضى از ارباب لغت رفرف را به معناى دامنه خيمه (و مانند آن) كه با حركات باد تكان مى‌خورد دانسته‌اند (حركت بال‌هاى پرندگان را نيز «رفرفه» مى‌گويند). [٢]

بعضى نيز آن را به معناى پارچه‌هاى سبز رنگى كه از آن نوعى فرش (يار و تختى) درست مى‌كنند، مى‌دانند.

اين احتمال نيز وجود دارد كه اين واژه به معناى باغ‌ها و سبزه‌ها (يا پارچه‌هاى خواب دار) باشد كه با

[١]. تفسير مراغى، جلد ٣٠، صفحه ١٣٣- قاموس اللغه ماده زرب.

[٢]. مقاييس اللغه.