پيام قرآن - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٢٩٥ - ٢١- عيبجويى و غيبت
قرآن روى عذاب اين گناه بزرگ نيز تأكيد خاصى دارد و اهميت فوق العادهاى براى آن قائل است، يك سوره قرآن به نام «مطففين» (كم فروشان) است، و در آغاز آن سوره مىخوانيم: وَ يْلٌ لِلْمُطَفِّفينَ ... الا يَظُنَّ اولئِكَ انَّهُمْ مَبْعُوثُونَ لِيَومٍ عَظيمٍ ... كَلّا انَّ كِتابَ الفُجّارِ لَفِي سِجْينٍ: «واى بر كم فروشان ... آيا آنها گمان ندارند بر انگيخته مىشوند در روزى بزرگ؟ ... چنين نيست كه آنها مىپندارند مسلّماً نامه اعمال فاجران در سجّين است» (سوره مطفّفين آيه ١ و ٤ و ٥ و ٧).
بعضى از مفسّران (ويل) را به معناى شدّت عذاب قيامت، و بعضى به معناى وادى مخصوصى در جهنّم دانستهاند. [١]
در حديثى نيز از امام صادق عليه السلام آمده است كه فرمود: «خداوند ويل را درباره هيچكس در قرآن نداده مگر اينكه او را كافر ناميده است مىفرمايد: فويل للذين كفروا ... «ويل براى كافران است». [٢]
در حديثى نيز از پيغمبر اكرم صلى الله عليه و آله و سلم نقل شده كه فرمود: «ويل، وادى مخصوصى است در دوزخ كه كافران در آن سقوط مىكنند». [٣]
از اين تعبيرات استفاده مىشود كه كم فروشى در سر حدّ كفر است يا نوعى كفر محسوب مىشود.
البته «ويل» در لغات معناى گستردهاى دارد و مفهوم آن با شرّ، غم و اندوه، هلاكت يا عذاب دردناك مساوى است و آنچه در بالا گفته شد مىتواند مصداقى از آن باشد.
قابل توجه اينكه: الفاظ آيه گرچه مخصوص به كم فروشان و اجناسى كه با پيمانه و وزن قابل خريد و فروش است مىباشد، ولى بعيد نيست روح آيه وسعت بيشترى داشته باشد و تمام كسانى را كه در انجام وظائف الهى و اجتماعى و اخلاقى خود كم و كسر مىگذارند شامل گردد، چرا كه هركس از كار خود كم مىگذارد و از انجام وظيفه مىدزدد در واقع نوعى كم فروش است، و لذا از «عبداللَّه بن مسعود» صحابى معروف نقل شده كه هركس از نماز كم بگذارد، درباره او همان جارى مىشود كه خداوند درباره «مطففين» (كم فروشان) فرموده است. [٤]
٢١- عيبجويى و غيبت
[١]. قرطبى، جلد ١٠، صفحه ٧٠٤١.
[٢]. اصول كافى، جلد ٢، ص ٣٢، حديث ١.
[٣]. روح المعانى، جلد ٣٠، صفحه ٦٨.
[٤]. مجمع البيان، جلد ١٠، صفحه ٤٥٢.