پيام قرآن - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ١٣٦ - ٤- چه اعمالى در ميزان سنگين است؟

الْخُلْقِ، وَ انَّ صاحِبَ حُسْنِ الْخُلْقِ لَيَبْلُغُ بِهِ دَرَجَةَ صاحِبِ الصَّوْمِ وَ الصَّلاةِ: «چيزى در ميزان عمل سنگين‌تر از حسن خلق نيست، و صاحب حسن خلق به خاطر آن به درجه صاحب نماز و روزه مى‌رسد». [١]

٢- در حديث ديگرى از آن حضرت آمده است كه در باب شهادت به يگانگى خدا و نبوت پيغمبر اكرم صلى الله عليه و آله و سلم: خَفَّ مِيزانٌ تَرْفَعانِ مِنْهُ، وَ ثَقُلَ ميزانٌ تُوضَعانِ فيهِ: «ميزانى كه اين دو از آن برداشته شوند سبك است، و ميزانى كه اين دو در آن گذاشته شوند سنگين است»!. [٢]

در حديث ديگرى از امام باقر يا امام صادق عليهما السلام آمده است: ما في الْميزانِ شَى‌ءٌ اثْقَلُ مِنَ الصَّلاةِ عَلى مُحمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ وَ انَّ الرَّجُلَ لَتُوْضَعُ اعْمالُهُ في الْميزانِ فَتَميل بِهِ، فَيُخْرِجُ الصَّلاةَ عَلَيْهِ فَيَضَعُها في مِيزانِهِ فَيُرَجَّحُ‌ [به‌]!: «چيزى در ترازوى عمل سنگين‌تر از صلوات بر محمّد و آل‌محمّد صلى الله عليه و آله و سلم نيست، و كسانى هستند كه تمام اعمالشان را در ميزان مى‌گذارند، ميزان آن را سبك نشان مى‌دهد، در اينجا صلوات بر پيامبر صلى الله عليه و آله و سلم را بيرون مى‌آورد و برآن مى‌افزايد ميزانش سنگين مى‌شود». [٣]

٤- در بعضى از روايات نيز آمده است كه اذكارى همچون‌ الْحَمْدُ اللَّه وَ سُبْحانَ اللَّه وَ اللَّه اكْبَرُ و همچنين‌ لا الهُ الّا اللَّه‌ ميزان عمل را در قيامت پر مى‌كند. [٤]

از اين تعبيرات به خوبى استفاده مى‌شود كه گاه اعمال ظاهراً كوچكى به قدرى در پيشگاه خدا ارزش دارد كه ترازوى عمل را سنگين مى‌كند و آن را پر مى‌سازد، و اين به خاطر اهميتى است كه اين امور از نظر اسلام دارد: «حقيقت توحيد» «حقيقت حمد» «حقيقت تسبيح» و همچنين «ارتباط و پيوند معنوى با محمّد و آل‌محمّد صلى الله عليه و آله و سلم» و «حسن خلق» همه از اين امور است.

در بعضى از احاديث گذشته خوانديم كه گاه يك دانه خرما كه از روى اخلاص كامل در راه خدا انفاق شده است تمام كفه ترازوهاى عدل الهى را كه به پهنه آسمان و زمين است پر مى‌كند!

٥- از پاره‌اى از روايات نيز استفاده مى‌شود كه در آن روز انسان‌ها را نيز در ميزان سنجش مى‌نهند، و وزن مى‌كنند، از جمله مرحوم طبرسى در مجمع‌البيان ذيل آيه ١٠٥ كهف مى‌گويد: در روايت صحيح داريم كه پيغمبر اكرم صلى الله عليه و آله و سلم فرمود: انَّهُ لَيَأْتي الرَّجُلُ الْعَظيمُ السَّمينُ يَوْمَ القِيامَةِ لايَزِنُ جَناحَ بَعُوْضَةٍ: «در روز قيامت مردان فربه بزرگ جثه‌اى در دادگاه خدا حاضر مى‌شوند كه وزنشان حتى به اندازه بال مگسى‌

[١]. سنن ترمذى، جلد ٤، صفحه ٣٦٣، حديث ٢٠٠٣.

[٢]. نور الثقلين، جلد ٥، صفحه ٦٥٩ (حديث ٨).

[٣]. اصول كافى، جلد ٢، صفحه ٤٩٤ باب الصلاة على النبى، حديث ١٥ در بحارالانوار همين معنا در جلد ٩١، صفحه ٥٦ (حديث ٣١) از پيغمبر اكرم صلى الله عليه و آله و سلم نقل شده.

[٤]. همان مدرك، صفحه ٥٤٧، حديث ٥.