پيام قرآن - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٣١٠ - فلسفه وجود دوزخ

مى‌شود، ولى اين تذكر براى او سودى ندارد» (وَجِيىَ‌ء يَوْمَئِذٍ بِجَهَنَّمَ يَوْمَئِذٍ يَتَذَكَّرُ الأنْسانُ وَ انِّي لَهُ الذِّكْرى) (فجر- ٢٣).

٧- اين آتش سوزان هم اكنون كافران را احاطه كرده هر چند حجاب‌ها مانع از مشاهده آن است‌ (وَ انَّ جَهَنَّمَ لَمُحيطَةٌ بِالكافِرينَ) (توبه- ٤٩).

شايد مجموع اين جهان سبب شده كه بعضى براى دوزخ تفسير روحانى كنند، و آتش آن را آتش سوزان معنوى بدانند، ولى بى‌شك اين تفسير با ظاهر آيات قرآن هرگز سازگار نيست، و با رواياتى كه در شرح آنها آمده نيز هماهنگى ندارد.

بنابراين بايد گفت جهنم كانون آتش سوزانى است كه با آتش‌هاى اين جهان بسيار متفاوت است همان‌گونه كه نعمت‌هاى بهشتى نيز با مواهب اين دنيا بسيار تفاوت دارد.

توضيحات‌

فلسفه وجود دوزخ‌

بسيارى سؤال مى‌كنند اصلًا وجود جهنم چه لزومى دارد؟ خداوند كه انتقامجو نيست، وانگهى مجازات‌ها معمولًا براى اين است كه افراد بار ديگر مرتكب خطا نشوند و يا درس عبرتى براى ديگران باشد در حالى كه مى‌دانيم بعد از اين جهان بازگشتى به اين عالم نخواهد بود، و در آنجا تكليف و اطاعت و گناهى مطرح نيست، بنابراين مجازات سنگينى، همچون دوزخ چه مفهومى خواهد داشت؟.

از سوى ديگر هدف از تمام برنام‌هاى دينى، تعليم و تربيت و تكامل انسان است، اگر كسانى نپذيرند مجازاتشان همين بس كه از رسيدن به آن درجات عالى محروم مى‌مانند.

بنابراين چه نيازى به وجود دوزخ و آن كانون مجازات و قهر و غضب مى‌باشد؟

در برابر اين سؤال بايد به دو نكته توجه داشت:

١- بارها گفته‌ايم كه بسيارى از مجازات‌هاى الهى، چه در اين جهان و چه در جهان ديگر در حقيقت نتيجه اعمال خود انسان‌هاست كه به عنوان مسبب الأسباب بودن خداوند به او نسبت داده مى‌شود بسيارى از مواهب بهشتى تجسّم اعمال نيك آدمى، و بسيارى از عذاب‌هاى دوزخى تجسّم اعمال سوء