پيام قرآن - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ١٢٦ - محاسبه سريع اعمال

خاطر ظلمى كه نسبت به آيات ما مى‌كردند از دست داده‌اند»!. وَ الْوَزْنُ يَوْمَئذٍ الْحَقُّ فَمَنْ ثَقُلَتْ مَوازينُهُ فَاولئكَ هُمُ الْمُفْلحُونَ- وَ مَنْ خَفّتْ مَوازينُهُ فَاولئكَ الذّين خَسِرُوا انْفُسَهُمْ بِما كانُوا بِآياتِنا يَظْلِمُونَ‌.

قابل توجّه اينكه در اينجا براى هر انسانى چند ميزان ذكر شده، اين تعبير تفسيرى را تقويت مى‌كند كه مى‌گويد: هر عمل ميزانى دارد.

اين احتمال نيز داده شده كه روح و جسم و گفتار و كردار و نيّات انسان- هر كدام براى خود ميزان سنجشى در آن روز دارد.

اينها همه در صورتى است كه‌ «موازين» را جمع‌ «ميزان» بدانيم در حالى كه بعضى مَوازين را جمع‌ «موزون» دانسته‌اند (يعنى چيزى كه وزن مى‌شود كه همان اعمال انسان باشد) در اين صورت مسلماً هر انسانى داراى «موازين» است، يعنى اعمال گوناگونى دارد كه در آن روز وزن مى‌شود، ولى اين معنا بعيد به نظر مى‌رسد، چرا كه غالب ارباب لغت و مفسّران موازين را جمع ميزان ذكر كرده‌اند و در روايات گذشته نيز «موازين» به معناى وسائل سنجش وزن» آمده بود.

بنابراين سنگينى ترازوها به خاطر سنگينى اعمالى است كه در آن مى‌نهند.

در زمينه ميزان عدل قيامت بحث‌هاى ديگرى است كه در بخش توضيحات به خواست خدا خواهد آمد.

محاسبه سريع اعمال‌

در دوازدهمين و سيزدهمين و چهاردهمين آيات مورد بحث، سخن از روز حساب، و سرعت محاسبه اعمال از سوى خداوند در آن روز است، در آيه نخست بعد از اشاره به باغ‌هاى جاودانى بهشت و نعمت‌هاى گوناگون آن، مى‌فرمايد:

«اين چيزى است كه براى روز حساب به شما وعده داده مى‌شود» (هَذا ما تُوعَدُوْنَ لِيَوْمِ الْحِسابِ).

يعنى مسأله‌ «حساب» و رسيدگى به اعمال در آن روز به قدرى روشن است كه آن روز «روز حساب» ناميده شده است. [١]

[١]. «لام» در «ليوم الحساب» براى اختصاص است و اينكه بعضى احتمال داده‌اند در اينجا لام علت است، مناسب به نظر نمى‌رسد.