پيام قرآن - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٣٩٣ - ١- مفهوم شفاعت

آياتى كه قبل از آن وارد شده، و آغاز همين آيه كه آنها را از روز قيامت بيم مى‌دهد و همچنين آياتى كه بعد از آن آمده، و سرنوشت كفّار پيشين را كه معذّب به عذاب الهى شدند به عنوان درس عبرتى براى آنان ذكر مى‌كند نيز شاهد و گواه اين معناست.

در تفسير روح‌البيان و روح‌المعانى و مراغى نيز اين تفسير انتخاب شده است.

به هر حال نفى شفاعت با تكيه بر گروه ظالمان (به هر معنا كه آن را تفسير كنيم) دليل بر اثبات شفاعت درباره اقوام ديگرى است، اين همان چيزى است كه تا به حال بارها گفته‌ايم كه شفاعت بى‌حساب نيست و نياز به نوعى شايستگى و قابليّت دارد، يعنى گنهكاران دو گروهند: گروه شايسته شفاعت و گروه غير شايسته.

نتيجه‌

با توجه به تنوع آيات فوق و گروه‌هاى پنجگانه‌اى كه هر كدام ناظر به بخشى از مسأله شفاعت است، و با توجه به جمع‌بندى اين آيات و تفسير آنها به كمك يكديگر كه در بالا اشاره شد هم حقيقت مفهوم شفاعت روشن مى‌شود، و هم فلسفه و شرائط و ارزش و نقش سازنده آن، و هم پاسخ به اشكالات گوناگونى كه ناآگهان به خاطر عدم احاطه به مجموعه آيات مربوط به شفاعت در اين زمينه كرده‌اند، بعضى از آيات قرآن پاسخگوى همه سؤالات است.

ولى اهميت مسأله ايجاب مى‌كند كه هريك از اين مباحث به طور جداگانه در توضيحات عنوان گردد، تا به كمك آيات قرآن و تحيل منطقى هرگونه زنگارى از اين آئينه زدوده شود، و گرد و غبار از چهره آن بر طرف گردد، اين شمال و اين توضيحاتى كه در زمينه مسائل مهم شفاعت است.

توضيحات‌

١- مفهوم شفاعت‌

هرگاه در معناى لغوى شفاعت درست بينديشيم مفهوم اسلامى آن را نيز مى‌توان به دست آورد، زيرا