«برترين شراب اهل بهشت، نوشيدنى خاصى است كه از بالا (همچون آبشارى) به سوى آنها مى‌آيد، و آن چشمه‌اى است كه مقربان از آن مى‌نوشند، و مقرّبان همان آل محمداند ... آنها شراب تسنيم را بطور خالص مى‌نوشند و ديگران ممزوج «با شراب طهور». [١]

در مرحله بعد از آن، «شراب طهور» است كه در آيه ٢١ سوره انسان به آن اشاره شده بود، به قرينه اينكه تنها شرابى كه در قرآن مجيد ساقيش خدا شمرده شده است همين شراب طهور است!.

ناگفته نماند: كه اينها همه اوصافى است كه از دور مى‌شنويم و مى‌خوانيم، و شبحى كم رنگ از آنچه در آن عالم كبير است در اذهان خود مجسّم مى‌سازيم، وگرنه توصيف نعمت‌هاى بهشتى و شراب‌هاى طهور آن غير ممكن و دركش براى زندانيان جهان ماده محال است: فَلا تَعْلَمُ نَفْسٌ ما اخْفِيَ لَهُمْ مِنْ قُرَّةِ اعْيُنٍ: «هيچ‌كس نمى‌داند نعمت‌هاى پنهانى كه مايه روشنايى چشم است چگونه است؟» (الم سجده- ١٧).

ناگفته نماند: كه اينها همه اوصافى است كه از دور مى‌شنويم و مى‌خوانيم، و شبحى كم رنگ از آنچه در آن عالم كبير است در اذهان خود مجسّم مى‌سازيم، وگرنه توصيف نعمت‌هاى بهشتى و شراب‌هاى طهور آن غير ممكن و دركس براى زندانيان جهان ماده محال است: فَلا تَعتلَمُ نَفْسٌ ما اخْفِيَ لَهُمْ مِنْ قُرَّةٍ اعْيُنٍ: «هيچكس نمى‌داند نعمت‌هاى پنهانى كه مايه روشنائى چشم است چگونه است؟» (الم سجده- ١٧).

جالب اينكه قرآن مجيد براى رفع هرگونه ابهام در زمينه تفاوت واضحى كه ميان شراب‌هاى آلوده اين دنيا و شراب‌هاى طهور بهشتى است تعبيرات مختلفى دارد، در يكجا مى‌گويد: بَيتضاءَ لَذَّةٍ لِلشَّارِبينَ: «شرابى است درخشان و سفيد و لذت‌بخش براى نوشندگان» (صافات- ٤٧) نه همچون شراب‌هاى خونرنگ دنيا، تلخ و نامطبوع كه حتّى نوشندگان آن در آغاز آن را با كراهت مى‌نوشند، بلكه شرابى است كه از همان آغاز، لذّت‌بخش است، و به دنبالش نشئه‌هاى معنوى و روحانى غير قابل وصف مى‌باشد.

سپس مى‌افزايد: «نه در آن فساد عقل است و نه اسباب سستى تن» (لا فيها غَوْلٌ وَ لاهُمْ عَنْها يُنْزَفُونَ).

شراب‌هاى دينا عقل را فاسد مى‌كند، و بدن‌ها را در حال مستى آنچنان سست مى‌سازد كه قادر به‌

[١]. تفسير على بن ابراهيم، جلد ٢، صفحه ٤١٢.