پيام قرآن - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ١٣٥ - ٤- چه اعمالى در ميزان سنگين است؟

مى‌دانيم قانون عدل سراسر زمين و آسمان را زير بال و پر گرفته‌ (بِالْعَدْلِ قامَتِ السَّموات وَ الارْضُ). [١]

و از اينجا روشن مى‌شود كه چرا داود از مشاهده عظمت ميزان مدهوش شد، زيرا عظمت مقام عدل و مقامات محمّد و آل محمّد عليه السلام به قدرى بود كه اعمال خود را در مقابل آن ناچيز يافت، و جالب اينكه اين ترازوى با آن عظمت با يك دانه خرما كه روح اخلاص در آن باشد و موجب خشنودى حق شود پر مى‌گردد.

بعضى از محققان معتقدند كه پيشوايان معصوم و اولياء خدا به منزله يك كفه ترازو هستند، و خود انسان‌ها با اعمال و عقائد و نياتشان به منزله كفه ديگرند كه در قيامت اين دو با هم موازنه و سنجيده مى‌شود، و اين سخن را مى‌توان از تعبيرات قرآن كه مى‌گويد: «مَنْ خَفَّتْ مَوازِينُهُ ...» (كسانى كه ميزان‌هاى آنها سبك است) يا «فَمَنْ ثَقُلَتْ مَوازِينُهُ ...» (كسانى كه ميزان آنها سنگين است) يا تعبيرى كه در سوره كهف آيه ١٠٥ آمده كه درباره گروهى از كافران مى‌گويد: فَلا نُقيمُ لَهُمْ يَوْمَ الْقِيامَةِ وَزْنا (روز قيامت براى آنها وزنى برپا نمى‌كنيم)، استفاده كرد، چرا كه سبك بودن ميزان به خاطر نداشتن اعتقادات حق و اعمال صالح از سوى گروهى، و سنگين بودن آن به خاطر داشتن اين سرمايه‌هاى وزين از سوى گروه ديگر است، و به هر حال انسان‌ها از يكسو و اولياء اللَّه از سوى ديگر، با هم موازنه مى‌شوند، و به هر اندازه ما شباهت و نزديكى به عقائد و اوصاف و اعمال آنها داشته باشيم ميزان عمل ما سنگين‌تر است (دقت كنيد).

٤- چه اعمالى در ميزان سنگين است؟

در روايات اسلامى تعبيرات مختلفى درباره اعمالى كه در ميزان عدل الهى در قيامت سگنين و مايه نجات و رو سفيدى است ديده مى‌شود كه در حقيقت بيانگر نظام ارزشى اسلام در مسائل مختلف است:

١- از جمله در حديثى از پيغمبر اكرم صلى الله عليه و آله و سلم مى‌خوانيم: ما مِنْ شَى‌ءٍ يُوْضَعُ في الْميزانِ اثْقَلُ مِنْ حُسْنِ‌

[١]. مرحوم فيض كاشانى اين حديث را از پيغمبر اكرم صلى الله عليه و آله و سلم در تفسير صافى در ذيل آيه ٧ سوره الرحمن نقل مى‌كند.