پيام قرآن - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٣٠٥ - تعبيرات مختلف قرآن درباره دوزخ

دنيا آمده است، از جمله خطاب به معارضان قرآن كرده، مى‌گويد: «اگر شما سوره‌اى همانند قرآن نمى‌آوريد- و هرگز نخواهيد توانست- از آتشى بپرهيزيد كه هيزم آن مردم (گنهكار) و سنگ‌هاست كه براى كافران آماده شده است.

واژه‌ «نار» به معناى هرگونه «آتش» است، راغب در مفردات مى‌گويد: «نار» به معناى شعله‌اى است كه در برابر حسّ انسان ظاهر مى‌شود، و به حرارت تنها نيز «نار» گفته مى‌شود، بعضى معتقدند «نار» و «نور» از يك ريشه گرفته شده و هر دو باهم همراهند.

به هر حال كثرت استعمال اين واژه در خصوص آتش دوزخ در آيات قرآن به حدّى است كه به صورت نامى از نام‌هاى دوزخ درآمده.

قرآن مجيد در آيه ١٠ آل‌عمران، اشاره به گروهى از مجرمان كرده مى‌گويد: وَ اولئكَ هُمْ وَقُودُ النّارِ: «آنها هيزم آتشند» يعنى هيزم دوزخند.

تعبير به «اصحاب النار» در آيات متعدد نيز در مورد دوزخيان به كار رفته است و لذا اصحاب النار در مقابل اصحاب الجنّه قرار داده شده. [١]

ضمناً از اوصافى كه در اين آيه براى آتش دوزخ شمرده شده اين است هيزم و آتشگيره آن خود انسان‌ها به اضافه سنگ‌ها (بت‌ها) هستند، بنابراين آتش دوزخ از اين نظر هيچ شباهتى به آتش دنيا ندارد.

در چهارمين آيه به نام و توصيف درباره اين كانون قهر الهى يعنى (سعير) برخورد مى‌كنيم.

بعد از اشاره به هدف نزول قرآن كه انذار مردم و بيم دادن آنها از روز قيامت است مى‌فرمايد: «در آن روز) گروهى در بهشتند و گروهى در سعيرند (فَرِيْقٌ في الجَنَّةِ وَ فَرِيقٌ فِي السَّعِيْرِ).

واژه‌ «سعير» شانزده بار، و جمع آن‌ «سُعر» دو بار در قرآن مجيد آمده است، اين واژه در اصل از ماده «سَعْر» (بر وزن قعر) گرفته شده كه به معناى بر افروختن آتش است، و به معناى شدّت فروزندگى آن نيز آمده، لذا «سعير» به معناى آتشى است كه بسيار سوزان و ملتهب و شعله‌ور باشد. و گاه به معناى «جنون»

[١]. اعراف- ٤٤ و حشر- ٢٠.