پيام قرآن - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ١٠٢ - جزاى شما همان اعمال شماست!

كه حقوق واجب شرعى مانند زكات و غير آن را نمى‌پردازند اما كسى كه حقوق واجب را ادا كند كار حرامى مرتكب نشده و مشمول اين مجازات نخواهد بود.

معروف در ميان فقهاء و مفسّران و محدثان معناى دوّم است، و احاديث متعددى در اين زمينه در منابع اسلامى (اعم از منابع شيعه و اهل سنت) وارد شده است» چنان‌كه در حديثى از پيغمبر اكرم صلى الله عليه و آله و سلم مى‌خوانيم:

اىُّ مالٍ ادَّيَتْ زَكاتَهُ فَلَيْسَ بِكَنْزٍ:

«هر مالى كه زكات آن اداء شود كنز نيست». [١]

اين احتمال نيز وجود دارد كه هرگاه جامعه اسلامى بر اثر سرمايه‌هاى راكد گرفتار مضيقه و مشقّت شود بر سرمايه داران واجب است كه آن را از طريق انفاق يا سرمايه‌گذارى براى توليد كار و تأمين نيازمندى‌ها، مصرف كنند، و چنان‌كه در چنين شرايطى اموال خود را از جريان خارج ساخته و كنز نمايند مشمول آيه فوق خواهند شد، و شايد حديثى كه از اميرمؤمنان على عليه السلام نقل شده كه فرمود:

ما زادَ عَلَى ارْبَعَةِ آلافٍ فَهُوَ كَنْزٌ ادَّى زَكاتَهُ اوْلَمْ يُؤَدِّها وَ ما دُوْنَها فَهِيَ نَفَقَةٌ فَبَشِّرْهُمْ بِعَذابٍ اليمٍ‌

«آنچه بيش از چهار هزار (درهم) باشد «كنز» محسوب مى‌شود، خواه زكاتش را داده باشد يا نه، و بيش از آن هزينه زندگى (ساليانه) است، پس اين گونه افراد را به عذاب دردناك بشارت ده». [٢]

جزاى شما همان اعمال شماست!

در آخرين و دوازدهمين آيه تعبير ديگرى در اين زمينه ديده مى‌شود كه خلاصه مفهومش اين است:

جزاى شما در قيامت اعمال شماست و اين تعبير در چندين آيه از قرآن مجيد ديده مى‌شود، گاه مى‌فرمايد: «تنها اعمالى را كه انجام مى‌داديد جزاى شماست»! إِنَّمَا تُجْزَوْنَ مَا كُنتُمْ تَعْمَلُونَ‌

عين اين تعبير در آيه ١٦ طور و آيه ٧ تحريم نيز آمده است.

و در آيه ٥٤ يس مى‌فرمايد: وَ لا تُجْزَوْنَ الَّا ما كُنْتُمْ تَعْمَلُونَ‌.

[١]. تفسير المنار، جلد ١٠، صفحه ٤٠٦- در صحيح بخارى نيز بابى تحت عنوان «ما ادى زكاته فليس بكنز» (آنچه زكاتش پرداخته شده كنز نيست) جلد ١، جزء ٣، صفحه ١٣٢ همچنين تفسير نور الثقلين جلد ٢، صفحه ٢١٣.

[٢]. تفسير «نورالثقلين» جلد ٢، صفحه ٢١٣، حديث ١٣٢.