پيام قرآن - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ١٦٥ - ١٠- اطاعت خدا و رسول صلى الله عليه و آله و سلم

مى‌گويد: كسانى كه داراى اين دو صفت باشند نه اندوهى از گذشته دارند و نه بيمى از آينده‌ (لَا خَوْفٌ عَلَيْهِمْ وَ لاهُمْ يَحْزَنُونَ).

اين سخن را با حديثى از پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله و سلم پايان مى‌دهيم: كسى خدمتش عرضه داشت: كارى به من بياموز كه به آن تمسّك جويم (و اهل بهشت شوم) پيامبر فرمود: قُلْ رَبّي اللَّه ثُمَّ اسْتَقِمَ: «بگو خداى من اللَّه است و بر آن بأيست» (كه سرمايه ورود در بهشت همين است) سپس سؤال كرد: مخوف‌ترين چيزى كه بايد از آن پرهيز كنم چيست؟ رسول خدا زبان خود را به دست گرفت و فرمود اين!! [١]

١٠- اطاعت خدا و رسول صلى الله عليه و آله و سلم‌

ديگر از كارهاى كليدى بهشت همان اطاعت فرمان خدا و پيامبر صلى الله عليه و آله و سلم است كه در آيه ١٣ نساء آمده: وَ مَنْ يُطِعِ اللَّه وَ رَسُوْلَهُ يُدْخِلْهُ جَنّاتٍ تَجْري مِنْ تَحْتِها الأنْهارُ خالِديْنَ فيها وَ ذلِكَ الْفَوْزُ الْعَظيمُ: «هركس اطاعت خدا و رسولش را كند، او را در باغ‌هايى از بهشت وارد مى‌سازد كه همواره از زير درختانش نهرها جارى است، جاودانه در آن مى‌مانند و اين پيروزى بزرگى است». [٢]

تعبير به‌ «جَنّات»، دليل بر تعدد باغ‌هاى بهشت است كه هر كدام يكى از مقامات عارفان و صالحان و نيكان و پاكان است.

و تعبير به‌ تَجْري مِنْ تَحْتِها الأنْهارُ دليل بر خرّمى و سر سبزى اين باغ‌ها و نهايت لطف و زيبايى آنها است، زيرا درختانى كه در كنار نهرها قرار دارند هميشه خرّم و سرسبز و زيبا و پرطراوتند!

تعبير به‌ خالِدينَ فيها (به طور جاويدان در آن مى‌مانند) علاوه بر اينكه احتمال فنا و سلب نعمت را كه معمولًا مايه نگرانى است از ميان مى‌برد، از آنجا كه به صورت «صيغه جمع» بيان نشان مى‌دهد كه بهشتيان از نعمت اجتماع و انس با يكديگر نيز بهره‌مندند، در حالى كه در آيه بعد از آن كه سخن از عصيان خدا و رسول و خلود در دوزخ مى‌گويد «خالداً» به صورت «مفرد» آمده كه نشان مى‌دهد آنها در آنجا از تنهايى نيز رنج مى‌برند، گويى هريك در يك سلول انفرادى در آتش دوزخ محبوسند.

[١]. تفسير ابوالفتوح رازى، جلد ١٠، صفحه ٢٢.

[٢]. همين معنا در آيه ١٧ سوره فتح نيز آمده است.