آرى طبق گواهى قرآن در پايان جهان، پر فروغ‌ترين مبدأ نور در منظومه شمسى ما كه مايه روشنايى تمام سيّارات است خاموش و جمع مى‌شود، و ستارگان ديگر نيز به همين سرنوشت گرفتار مى‌گردند.

فخر رازى در يكى از عبارات خود مى‌گويد كه بعضى‌ «كُوِّرَتْ» را از ريشه «كور»! به معناى نابينا دانسته‌اند [١] كه آن هم به معناى خاموشى آفتاب است.

دانشمندان امروز معتقدند انرژى خورشيد كه در فضا پخش مى‌شود از احتراق هسته‌اى به دست مى‌آيد كه سوخت آن ئيدروژن و خاكسترش هليوم است. [٢]

و نيز به همين دليل در هر شبانه روز سيصد و پنجاه هزار ميليون تُن! از وزن اين كره كاسته مى‌شود، و همين امر سبب مى‌گردد كه تدريجاً لاغر و كم نور شود و اين همان جمع شدن و كم نور شدن، يعنى دو مفهومى است كه در مادّه «تكوير» طبق گفته ارباب لغت وجود دارد، هرچند در شرائط فعلى به خاطر عظمت اين كره كاسته شدن اين مقدار تأثير فورى در وضع آن ندارد.

البتّه اگر سرعت كاهش به مقياس كنونى باشد ممكن است تحقق اين موضوع ميليون‌ها يا ميلياردها سال به طول انجامد، ولى هيچ‌كس از شرايط آينده كيهانى با خبر نيست، ممكن است شرايطى به وجود آيد كه اين كاهش جرم و نور شتاب گيرد، و در مدّتى كوتاه اين مبدأ عظيم وجوشان نور و حرارت به كلى از فعّاليت ساقط گردد.

همين معنا در مورد ساير كرات آسمانى نيز صادق است.

نظام موجود كواكب نيز در هم مى‌ريزد، گويى تعادل جاذبه و دافعه كه ارتباط با «جرم‌ها» و «سرعت حركت» آنها دارد به هم مى‌خورد، و شايد اين همان چيزى است كه در قرآن مجيد در جايى ديگر به آن اشاره كرده، مى‌فرمايد: وَ اذَا الْكَواكِبُ انْتَثَرَتْ‌: «آن زمان ستارگان پراكنده شوند و فرو ريزند» (انفطار- ٢).

البتّه اين آيه تفسير ديگرى دارد كه در بحث آينده به خواست خدا خواهد آمد.

در سوره قيامت نيز مى‌خوانيم: «در آن هنگام كه چشم‌ها در شدّت وحشت به گردش درمى‌آيد، و ماه بى‌نور مى‌گردد، و خورشيد و ماه يكجا جمع مى‌شود، و انسان مى‌گويد راه فرار كجاست»؟!

[١]. تفسير كبير، جلد ٣١، صفحه ٦٦.

[٢]. زندگى و مرگ ستارگان صفحه ٩٢.