پيام قرآن - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ١٩٢ - ٧- برترين شراب بهشتى!
پراكنده مىشود.
براى اين آيه تفسيرهاى ديگرى نيز كردهاند كه هيچكدام مناسب با ظاهر آيه نيست.
«تَسْنيم» از مادّه «سَنَم» (بر وزن صَنَم) در اصل به گفته مقاييس به معناى علو و ارتفاع است، و «سَنامُ بَعيرٍ» به معناى كوهان شتر مىباشد، و به همين مناسبت بر بلند شدن شعلههاى آتش و ابرها از سطح زمين و همچنين دود و سنبل گياهان اين واژه اطلاق شده است، بنابراين «چشمه تسنيم» به معناى چشمهاى است كه سبب بالا بردن و ارتفاع است شايد از اين نظر كه مقربّان با شرب آن به مقام قرب الهى و فناى در نور حق نزديك و نزديكتر مىشوند.
بعضى نيز گفتهاند چشمه تسنيم، چشمهاى است كه در طبقات بالاى بهشت قرار دارد، و از آنجا سرازير مىشود، و گاه شرابى است كه از آسمان بهشت فرو مىريزد، «مقرّبان» آن را به طور خالص مىنوشند و براى «ابرار» مقدارى از آن را با «رحيق مختوم» كه نوع ديگرى از شرابهاى بهشتى است مخلوط مىكنند!.
جمع ميان اين معانى ممكن است، به اين ترتيب باشد كه هم از نظر مكانى اين چشمه جايگاه رفيع و بلندى دارد و از آنجا سرازير مىگردد، و هم از نظر تأثير معنوى، روح را در جذبهاى بسيار بلند و نشئهاى فوقالعاده روحانى فرو مىبرد و به مقام قرب الهى مىرساند.
٧- برترين شراب بهشتى!
در آيات فوق «هفت نوع از شرابهاى بهشتى» مطرح شده، و از مجموع آنها به خوبى استفاده مىشود كه نوشيدنهاى بهشت انواع و اقسامى دارد، بعضى در نهرها جارى است، نهرهايى از شير و عسل و آب و شراب، بعضى در ظرفهاى در بسته مهر شده، و بعضى از چشمههايى است كه از آسمان بهشت يا طبقات بالاى آن فرو مىريزد، و به نظر مىرسد كه برترين شراب طهور بهشتى همين است كه «شراب تسنيم» نام دارد و ويژه مقرّبان است.
در تفسير على بن ابراهيم آمده است كه: اشْرَفُ شَرابِ اهْلِ الْجَنَّةِ يَأْتيهِمْ في عالي تَسْنيمٍ وَ هِيَ عَيْنٌ يَشْرَبُ بِها الْمُقَرَّبُونَ، وَ المُقرَّبُونَ آلُ مُحمَّدٍ صلى الله عليه و آله و سلم ... وَ الْمُقَرَّبُونَ يَشْرَبُونَ مِنْ تَسْنيمٍ بَحْتاً صِرْفَاً وَ سائُر