پيام قرآن - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٣٦٢ - ابديت عذابها

كه قابل اينگونه تفسيرها باشد تعبيرات ديگرى در اين زمينه در قرآن مجيد آمده كه قابل اين توجيهات نيست (دقت كنيد).

خلاصه چنين به نظر مى‌رسد كه عجز و ناتوانى بعضى در برابر حل مشكل خلود و جاودانه بودن عذاب سبب گرايش به اين گونه توجيهات نادرست شده، وگرنه دلالت آيات قرآن و روايات اسلامى در مورد جاودانگى عذاب درباره گروهى از مجرمان قابل گفتگو نيست.

در دوّمين تعبير به واژه‌ «اقامت» برخورد مى‌كنيم مى‌فرمايد: «كافران مى‌خواهند از آتش خارج شوند ولى هرگز نمى‌توانند و براى آنها عذاب «مقيم» و پايدار است‌ (يُريدُونَ انْ يَخْرُجُوا مِنَ النَّارِ وَ ماهُمْ بِخارِجينَ مِنْها وَلَهُمْ عَذابٌ اليمٌ).

توصيف عذاب به‌ «مقيم» به خوبى نشان مى‌دهد كه اين مجازات در مورد آنها پايدار و برقرار است.

ابديت عذاب‌ها

در سوّمين آيه مسأله ابديت عذاب دوزخ براى گروهى از دوزخيان با تعبير ديگرى كه توأم با صراحت بيشترى است منعكس شده است مى‌فرمايد: «اما آنها كه شقاوتمند شدند در آتش (دوزخند) و براى آنها زفير و شهيق (ناله‌هاى طولانى) است- هميشه در آن خواهند ماند تا آسمان و زمين برپاست» (فَامَّا الذَّينَ شَقُوا فَفي النَّارِ لَهُمْ فيها زَفيرٌ وَ شَهيقٌ- خالِدينَ فيها ما دامَتِ السَّمواتُ وَ الأرْضُ).

و در پايان آيه مى‌افزايد «مگر آنچه پروردگارت بخواهد، مسلماً پروردگارت هرچه را بخواهد انجام مى‌دهد» (الّا ما شاءَ رَبُّكَ انَّ رَبَّكَ فَعَّالٌ لِما يُريدُ).

(مسلماً در آن روز آسمان و زمينى وجود دارد، و آن آسمان و زمينى است كه طبق آيات قرآن بعد از ويران شدن آسمان و زمين دنيا برپا شده است، و اين آسمان و زمين جاودانه و ابدى است).

بعضى نيز گفته‌اند كه اين تعبير در لسان عرب كنايه از ابديت است، زيرا در ادبيات عرب تعبيرات زيادى داريم كه به معناى ابديت به كار مى‌رود مثل‌ «مالاح كَوْكَبُ» (مادام كه شب و روز پى در پى فرا