پيام قرآن - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٣٤٠ - بادهاى كشنده و سايههاى سوزان!

٦- در آن هنگام كه غل‌ها و زنجييرها بر گردن آنها قرار گرفته و آنها را مى‌كشند، و در آبى سوزان وارد مى‌كنند سپس در آتش دوزخ افروخته مى‌شوند! ...

٧- و آنها كه در آتشند به خازنان جهنم مى‌گويند: از پروردگارتان بخواهيد يك روز عذاب ما را تخفيف دهد، آنها مى‌گويند آيا پيامبران شما با دلائل روشن به سراغتان نيامدند؟ مى‌گويند: آرى، آنها مى‌گويند: پس هرچه مى‌خواهيد دعا كنيد، ولى دعاى كافران به جايى نمى‌رسد.

تفسير و جمع‌بندى‌

بادهاى كشنده و سايه‌هاى سوزان!

در نخستين بخش از اين آيات، بعد از آنكه مردم را در قيامت به سه گروه تقسيم مى‌كند: «مقربان» و «اصْحابُ اليَمينِ» و «اصْحابُ الشِّمالِ»، درباره اصحاب الشمال (كسانى كه نامه اعمالشان به نشانه مجرم بودن به دست چپشان داده شده) چنين مى‌گويد: «آنها در ميان بادهاى كشنده و آب سوزان قرار دارند» (في سَمُومٍ وَ حَميمٍ).

«و در سايه دودهاى متراكم آتش‌زا» (وَ ظِّلٍ مِنْ يَحْمومٍ).

«سايه‌اى كه نه خنك است و نه برطرف كننده ناراحتى» (لابَارِدٍ وَ لا كَريمٍ).

در حقيقت دوزخ نيز مانند بهشت داراى آب و هوا و نسيم و سايه‌اى است، امّا چه نسيمى، نسيمى كه قرآن آن را «سَمُومْ» نام نهاده است.

سموم از ماده سم به معناى باد سوزانى است كه در «مسام» (روزنه‌هاى بسيار كوچك بدن) وارد مى‌شود و او را هلاك مى‌كند (اصولًا اسم «سَمَّ» را به اين جهت «سم» گفته‌اند كه در تمام روزنه‌هاى و ذرّات بدن نفوذ مى‌كند، زيرا سَمّ و سُمّ به گفته راغب به معناى هر سوراخ ريز مانند سوراخ سوزن و سوراخ بينى و گوش است). [١]

آب دارند اما سوزان و كشنده، و سايه دارند، امّا از دود غليظ سياه و داغ!.

[١]. در «قاموس اللّغه» آمده است كه «سَمُوم» به بادهاى داغى گفته مى‌شود كه در روز مى‌وزد، در مقابل «حرور» كه باد داغ شبانه را گويند- در تفسير فخررازى آمده است كه «سموم» هواى متعفّنى است كه وقتى انسان آن را استنشاق كند، قلب را متعفن ساخته و انسان را هلاك مى‌كند (تفسير كبير، جلد ٢٩، صفحه ١٩٨.