جسم است و نه آرامبخش در برابر گرسنگى، غذايى است گلوگير كه خود نوعى عذاب محسوب مى‌شود، چنان كه در آيه ١٣ مزملّ مى‌خوانيم: (وَطَعاماً ذا غُصَّةٍ وَ عَذاباً الِيْماً): «نزد ما غذاهايى است گلوگير و عذابى دردناك».

البته نبايد تعجب كرد كه چگونه اين عذاب‌هاى شديد و دردناك در انتظار گروهى از مجرمان است، آنها كه در اين جهان شكم‌هاى خود را از انواع غذاهاى لذيذ و چرب و شيرين كه از تجاوز به حقوق ديگران، و انواع مظالم و ستم‌ها پُر مى‌كردند، در حالى كه در اطراف آنها شكم‌هاى گرسنه‌اى بود كه حتّى در عمر يك وعده غذاى سير نخورده بود، هر سال ميليون‌ها انسان از گرسنگى در اطراف آنها يا كشورهاى ديگر مى‌مردند ولى آنها غذاهاى اضافى خود را به زباله دان‌ها مى‌ريختند، آنها بايد در آن جهان چنين غذاهايى داشته باشند كه مايه درد و رنج و عذابشان گردد.

باز لازم مى‌دانيم در اينجا سخنى را كه بارها گفته‌ايم تكرار كنيم كه اين تعبيرات همه اشاراتى است به عذاب‌هاى دردناك جهان ديگر، و الّا نه نعمت‌هاى بهشتى و نه عذاب‌هاى دوزخى براى ما محبوسان زندان دنيا به طور دقيق قابل درك نيست، تنها شبحى از دور مشاهده مى‌كنيم!.

در اينجا اشكال معروفى است و آن اينكه از آيه ٦ سوره غاشيه استفاده مى‌شود كه طعام دوزخيان فقط «ضريع» است‌ (لَيْسَ لَهُمْ طَعامٌ الا مِنْ ضَريْعٍ) در حالى كه در آيات بالا دو چيز ديگر به عنوان طعام دوزخى معرفى شده‌ «زقوم» و «غسلين» حتى در مورد غسلين در آيه ٣٦ حاقه نيز به صورت طعام منحصر به فرد ذكر شده.

در پاسخ اين سؤال جواب‌هاى گوناگونى داده شده، كه عمدتاً سه جواب زير است:

١- كلمات «ضريع» و «زقوم» و «غسلين» هر سه به يك معناست، و آن گياه خشن و ناگوار و بد بو و بد طعمى است كه در جهنم مى‌رويد (ولى اين تفسير با آنچه درباره غسلين در بسيارى از كتب تفسير و لغت آمده سازگار نيست).

٢- بعضى‌ «زقوم» و «ضريع» را به يك معنا مى‌دانند كه در بالا اشاره شد و آن غذاى دوزخيان است، امّا «غسلين» نوشيدنى آنها مى‌باشد و تعبير به طعام در مورد نوشيدنى‌ها بى‌سابقه نيست.

٣- طعام‌هاى سه گانه فوق هر كدام مخصوص گروهى از دوزخيان است كه در يك طبقه از جهنم قرار دارند، و اين پاسخ از همه مناسب‌تر است.