تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ٦٩ - شرح آيات
از شرهاى آن).
[٥٤] و هنگامى كه رسول بيم دادن به قوم خود را پايان مىبخشد، حجت بر آنها تمام شده و مسئوليت او پايان پذيرفته است، پس هيچ كس نبايد چنان گمان كند كه رسول وكيل او است و اين مسئوليت را بر عهده دارد كه از راهى يا از راه ديگر او را هدايت كند. هرگز چنين نيست و او پس از بيم دادن آشكار ايشان به سبب كافر ماندن آنان مورد ملامت واقع نخواهد شد.
فَتَوَلَّ عَنْهُمْ فَما أَنْتَ بِمَلُومٍ «پس از ايشان روى گردان كه تو در معرض ملامت قرار نخواهى گرفت.» [٥٥] آرى، مؤمنان پيوسته در معرض رعايت و عنايت فرستاده خدا قرار دارند، و همواره پروردگار را به ياد ايشان مىآورد، بدان سبب كه ايشان از اين يادآورى و تكرار آن سود مىبرند.
وَ ذَكِّرْ فَإِنَّ الذِّكْرى تَنْفَعُ الْمُؤْمِنِينَ «و يادآورى كن كه يادآورى براى مؤمنان سودمند است.»/ ٧٠ از امير المؤمنين عليه السلام روايت شده است كه گفت
«هنگامى كه «فَتَوَلَّ عَنْهُمْ فَما أَنْتَ بِمَلُومٍ» نازل شد، هيچ يك از ما نبود كه چون فَتَوَلَّ عَنْهُمْ را شنيد به هلاك خود يقين نكرد، و چون «وَ ذَكِّرْ فَإِنَّ الذِّكْرى تَنْفَعُ الْمُؤْمِنِينَ» نازل شد، جانهاى ما لذت و آسايش يافت». [٤٧] [٥٦] آيا عاليترين هدف آفرينش جن و انس چيست؟ آفريدگان مسخّر انساناند، خورشيد و ماه، و ابرها و بادها، و دشت و كوه، و چارپايان و پرندگان و ماهيان و ... و ... همه براى او آفريده شدهاند. پس آيا اين امكان وجود دارد كه آفرينش بشر بى هدف بوده باشد؟
هر چيز در خدمت هدفى است، بلكه براى هر جزئى از اجزاء وجود هر چيز غايت و هدفى است، پس آيا ممكن است كه براى وجود انسان- سرور آفريدگان
[٤٧] - نور الثقلين، ج ٥، ص ١٣٢.